انواع عقب ماندگی ذهنی و مشخصات هر طبقه

واژه “عقب ماندگی ذهنی ” برای اولین بار برای توصیف افراد با رفتارهای عجیب و غریب که در یادگیری مهارتها کندتر بودند استفاده می شد. خوشبختانه امروز این اختلال تعریف دقیق تر و جامعه تری پیدا کرده و براساس آن تعریف انواع عقب ماندگی ذهنی مشخص شده است. در این نوشته هوش کالا می خواهیم درباره طبقه بندی عقب ماندگی ذهنی صحبت کنیم و نیازهای و رفتارهای هر طبقه را ذکر کنیم پس با ما همراه باشید.

براساس تعاریف جدید عقب ماندگی ذهنی براساس محدودیت در دو حیطه ۱- عملکردهای هوشی و ۲- رفتارهای انطباقی مشخص می شود. بدین معنا که اگر کودکی در این دو حیطه محدودیت ها و مشکلاتی بارزی داشت دارای اختلال عقب ماندگی ذهنی ( یا
mental retardation ) است.

علل عقب ماندگی ذهنی می تواند اختلالات ژنتیکی ، آسیب ها و بیماریهای دوران نوزادی و کودکی ، مشکلات حین زایمان و دوران بارداری باشد.

در این مقاله و در ادامه می خواهیم درباره انواع عقب ماندگی ذهنی ( levels/types of intellectual disability ) بنویسم.

انواع عقب ماندگی ذهنی

انواع عقب ماندگی ذهنی پس از تشخیص عقب ماندگی ذهنی و براساس دو عامل بهره هوشی ( iQ ) و نمره رفتارهای انطباقی و یا تطابقی مشخص می شود. براساس این دو فاکتور ۴ نوع یا طبقه عقب ماندگی ذهنی وجود دارد :

  • ۱-خفیف یا آموزش پذیر
  • ۲-متوسط یا تربیت پذیر بالا
  • ۳-شدید یا تربیت‌پذیر پایین
  • ۴-عمیق یا ایزوله (نیازمند نگهداری در مؤسسات توانبخشی )

در ادامه توضیحی درباره این دو فاکتور تعیین کنننده طبقه کم توانی ذهنی می نویسیم. پس از آن جزئیات انواع عقب ماندگی ذهنی را شرح خواهیم داد.

فاکتورهای تعیین کننده در طبقه بندی عقب ماندگی ذهنی

۱-بهره هوشی یا IQ

بهره ی هوشی یا هوش‌بهر، (IQ) (مخفف انگلیسی: Intelligence Quotient) روشی برای سنجش هوش انسان است . برای به دست آوردن بهرهٔ هوشی ، آزمون‌های مختلفی برای ارزیابی قابلیت‌های مختلف ذهنی وی گرفته می‌شود . هر آزمون بخشی از ویژگی‌های مغزی فرد را که در زیر بخشی از آنها فهرست شده‌اند را می‌آزماید و سپس از روی آنها براساس سن فرد، بهرهٔ هوشی حساب می‌شود.

۲-رفتارهای انطباقی یا سازی

رفتارهای تطابقی یا سازشی ( به انگلیسی Adaptive behavior ) هر رفتاری است که توانائی موجود زنده را برای تطبیق آن با یک محیط یا موقعیت ویژه افزایش می‌دهد.
این رفتارها به ما کمک می کنند تا بتوانیم نیازهای یک زندگی مستقل در جامعه‌ای خاص به شیوه‌ای مقبول از نظر اجتماعی برآورده کنیم.
نمونه ای از این مهارتها از مهارت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های اساسی مانند : شستن و توالت‌کردن گرفته ، تا مهارت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های پیشرفته‌تری چون خرج‌کردن پول را شامل می شود.

وِیژگی انواع عقب ماندگی ذهنی :

می توانیم براساس فاکتورهای فوق و بخصوص نمره بهره هوشی ۴ طبقه زیر را برای عقب ماندگی ذهنی در نظر بگیریم.

۱-خفیف mild

این افراد که به نوع آموزش پذیر نیز شناخته می شوند دارای ویژگی های زیر هستند:

  • نمره بهره هوشی آنها بین ۵۰ تا ۷۰ است.
  • علائم جسمی برجسته ای ندارند.
  • در بدستن آوردن مهارتهای نظیر راه رفتن و حرف زدن کمی به نسبت دیگر کودکان تاخیر دارند.
  • استعداد اینکه بتوانند بطور مستقل از خود مراقبت کنند را دارند.
  • توانایی یادگیری مهارتهای کاربردی زندگی را دارند.
  • توانایی یادگیری خواندن ، نوشتن ،ریاضیات آنها محدود به پایه سوم تا ششم است.
  • توانایی یادگیری مهارتهای اجتماعی و تعاملات اجتماعی را دارند.
نوشته مرتبط :  9 بازی مناسب نوزادان زیر یک سال

۲-متوسط

این نوع عقب ماندگی ذهنی به نوع تربیت پذیر بالا نیز شناخته می شود که دارای ویژگی های زیر هستند:

  • نمره بهره هوشی بین ۳۴ تا ۴۹ است.
  • ممکن است مشکلات جسمی نیز داشته باشند.
  • به طور معنا داری در تمامی جنبه های رشد نظیر گفتار وزبان ، خواندن و نوشتن تاخیر دارند.
  • توانایی بدست آوردن مهارتهای ساده ارتباطی را دارند.
  • توانایی یادگیری اصول پایه سلامت و مراقبت از خود را دارند.
  • با آموزش قادر خواند کارهای ساده را انجام دهند.
  • با آموزش قادر خواهند بود که به مکان آشنا مسافرت کنند.

برخلاف عقب ماندگی ذهنی خفیف ، این گروه احتمالا درافرادی هستند که اختلالات پزشکی و نورولوژیکی همراه دارند. این کودکان با مراجعه به مراکز گفتاردرمانی ، مراکز کاردرمانی قادر خواهند بود مهارتهای گفتار وزبان و حرکتی را یاد بگیرند و بعدا با حمایت دولت بتوانند در یک شغل ساده استخدام شوند.

۳-شدید

این طبقه از عقب ماندگی ذهنی به نوع تربیت‌ پذیر پایین نیز شناخته می شود که دارای ویژگی های زیر است :

  • بهره هوشی بین ۲۰ تا ۳۴ است.
  • به طور مشخص در حرکات نقایصی دارد.
  • به طور معنا داری در مهارتهای نظیر راه رفتن ، نشستن تاخیر دارند.
  • نقایصی در ارتباط برقرار کردن با دیگران نشان می دهد و احتمالا درک برخی از دستورات ساده را داشته باشد.
  • توانایی یادگیری برخی از کارهای ساده و تکراری روزانه را دارد.
  • ممکن است بتواند برخی از مهارتهای خود مراقبتی را یاد بگیرد.
  • در تمام امور زندگی و اجتماعی نیاز به یک فرد دیگر دارد.

این طبقه از MR ، نیاز به توجه و مراقبت بیشتری برای یادگیری مهارتها دارند. این افراد حتی در یادگیری وظابف ساده با مشکل مواجه می شوند.

۴-عمیق

شدیدترین نوع عقب ماندگی ذهنی که در آن فرد ایزوله است و می بایست در مراکز توانبخشی نگهداری شود. برخی از ویژگی های این طبقه عبارتند از :

  • بهره هوشی کمتر از ۲۰ دارد.
  • به طور معناداری در تمامی جنبه های رشدی تاخیر دارد و برخی از آنها را هیچگاه بدست نمی آورد.
  • مشکلات شناختی او کاملا هویدا است.
  • نیاز به یک مراقب دارد.
  • ممکن است بتواند به برخی فعالیتها پاسخی دهد.

جمع بندی

در این نوشته سعی کردیم پاسخ شما مخاطبین عزیز هوش کالا درباره انواع عقب ماندگی ذهنی را به زبان ساده بدهیم. گفتیم که سه فاکتور ۱- مشکلات هوشی ۲- مشکلات در رفتارهای سازشی ۳- سن بروز کمتر ۱۸ سال به ما کمک می کند تا کم توانی ذهنی را تشخیص دهیم. و براساس شدت در دو فاکتور اول می توانیم ۴ طبقه (۱- خفیف ۲- متوسط ۳-شدید ۴- عمیق ) برای انواع کم توانی ذهنی در نظر گرفت.

اگر هنوز در این رابطه سوال ، نقد و یا نظری دارید در قسمت نظرات مطرح نمایید قول می دهیم در سریع ترین زمان ممکن پاسخ شما را بدهیم.

2 پاسخ

تعقیب

  1. […] واقع انواع عقب ماندگی ذهنی را بر اساس بهره  آن از نوع خفیف تا شدید ، تقسیم بندی […]

  2. […] در مطالب قبلی انواع عقب ماندگی ذهنی و تشخیص عقب ماندگی ذهنی را به طور مفصل مورد بررسی قرار […]

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

-->