سکته مغزی می تواند منجر به مشکلات حرکتی، عدم توانایی راه رفتن و انجام کارهای روزمره، مشکل در تکلم و بلع، افسردگی و … شود. اقدامات درمانی پس از مشاهده علائم سکته مغزی و در ساعات اولیه بسیار مهم است. هر چه روند درمان زودتر شروع شود، می تواند احتمال مرگ و آسیب را کمتر کند. بنابراین در این نوشته در ارتباط با درمان سکته مغزی برای شما عزیزان مطالبی را آورده ایم. با ما همراه باشید.

درمان سکته مغزی

ارزیابی پزشکی مناسب و شروع زودهنگام روند درمان، برای بهبودی پس از سکته مغزی ضروری است. درمان سریع و به موقع علاوه بر این که شانس زنده ماندن فرد را افزایش می دهد، ممکن است عوارض این آسیب مغزی را نیز تا حد زیادی کاهش دهد.

درمان سکته مغزی بستگی به نوع سکته دارد. بنابراین بهتر است ابتدا با انواع سکته آشنا شوید:

  • حمله ایسکمیک گذرا (TIA) : سکته مغزی کوچک یا حمله ایسکمیک گذرا، می تواند به دلیل گرفتگی موقت یا کاهش خونرسانی به بخشی از مغز باشد. در این حالت ممکن است علائم به سرعت رفع شود و خونرسانی دوباره به حالت عادی برگردد.
  • سکته مغزی ایسکمیک : از شایع ترین انواع سکته مغزی می باشدکه به دلیل انسداد رگ ورودی به مغز اتفاق می افتد. معمولا از هر ۱۰ سکته، ۹ مورد آن ها از این نوع است.
  • سکته مغزی هموراژیک یا خونریزی دهنده : این نوع سکته مربوط به زمانی است که یکی از رگ ها یا مویرگهای درون مغز پاره شود.
درمان سکته مغزی

روش های درمانی اولیه برای سکته ایسکمیک و حمله ایسکمیک گذرا:

از آن جایی که سکته مغزی ایسکمیک و TIA هر دو به دلیل لخته شدن خون و سایر انسدادها در رگ های خونی مغز ایجاد می شوند بنابراین مراحل درمانی آن ها به هم شباهت دارد که چند نمونه از آن ها را در زیر آورده ایم:

  • فعال کننده بافتی پلاسمینوژن (TPA) : این داروی اورژانسی می توان برای از بین بردن لخته خون ایجاد شده استفاده کرد.
  • استنت ها : پزشک فرد را به وسیله دستگاه آنژیوگرافی برای رگ های مسدود شده بررسی می کند و با استفاده از یک فنر به نام استنت مسیر مسدود شده را باز می کند.
  • داروی ضد پلاکت و ضد انعقاد : این داروها توانایی لخته شدن خون فرد را کاهش می دهند و باید در عرض ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از شروع علائم سکته مصرف شوند.
  • عمل جراحی : در موارد نادری ممکن است پزشک برای برداشتن لخته خون عمل جراحی انجام دهد.
درمان سکته مغزی

روش های درمانی اولیه برای آسیب مغزی هموراژیک:

سکته های مغزی ناشی از خونریزی یا نشت در مغز نیاز به استراتژی های درمانی متفاوتی دارد. اقدامات مورد نیاز برای سکته مغزی هموراژیک عبارتند از:

  • استفاده از دارو برای کاهش فشارخون و جلوگیری از تشنج و انقباض عروق خونی
  • قرار دادن گیره کوچک در پایه آنوریسم (برآمدگی و تورم دیواره سرخرگ های بدن)
  • انجام عمل جراحی برای قطع خونریزی
  • استفاده از لوله برای کاهش خونریزی
درمان سکته مغزی

درمان بلند مدت سکته مغزی :

مشکلات کلامی

پس از سکته مغزی، تعداد زیادی از افراد در صحبت کردن و تکلم دچار مشکل می شوند. برای درمان مشکلات کلامی باید در اسرع وقت به گفتاردرمانگر مجرب مراجعه کرد تا هر چه زودتر وضعیت گفتاری فرد ارزیابی شود و اقدامات لازم برای درمان انجام شود.

حتی زمانی که فرد به طور کامل مهارت صحبت کردن خود را از دست داده باشد گفتاردرمانی می تواند بسیار موثر واقع شود. درمانگران با استفاده از وسایل کمک ارتباطی، اشاره و … به این افراد در برقراری ارتباط کلامی کمک می کنند.

[ نوشته پیشنهادی : تکلم بعد از سکته مغزی ]

مشکلات بلعیدن و غذا خوردن

سکته مغزی می تواند نوشیدن، غذا خوردن و بلع فرد را با مشکل مواجه کند و باعث شود ذرات کوچک غذا وارد نای فرد شود. مشکلات بلع به عنوان دیسفاژی شناخته می شود. در مراحل اولیه بهبودی ممکن است لازم باشد با استفاده از لوله مخصوص فرد تغذیه شود. در دراز مدت چندین جلسه گفتاردرمانی در هفته به فرد کمک می کند تا مشکلات بلع خود را مدیریت کند.

درمان سکته مغزی

تقریبا نیمی از افراد پس از سکته مغزی دچار مشکلات کلامی و برقراری ارتباط یا مشکل در بلع می شوند که در این صورت مراجعه به یک آسیب شناس گفتار و زبان الزامیست. در صورت نیاز به مراکز گفتاردرمانی روی لینک زیر کلیک کنید:
مراکز گفتاردرمانی سراسر کشور

افسردگی و اضطراب پس از آسیب مغزی

اضطراب و افسردگی از جمله مشکلاتی هستند که می تواند افراد را پس از سکته مغزی تحت تاثیر قرار دهد. بسیاری از افراد گریه شدید، احساس ناامیدی، کناره گیری از فعالیت های اجتماعی، احساس خشم، ترس و اضطراب را تجربه می کنند.

در صورتی که بعد از آسیب مغزی فرد هر کدام از علائم بالا را داشته باشد هر چه سریعتر باید به یک روانشناس خوب ارجاع داده شود. در ادامه لیستی از مراکز مشاوره را برای شما آورده ایم که با کلیک بر روی لینک زیر به اسامی آن ها دسترسی پیدا می کنید:
لیست مراکز مشاوره در سراسر کشور

انجام کارهای شخصی پس از سکته مغزی

پس از سکته مغزی ممکن است فرد با مشکلاتی که در ادامه برای شما آورده ایم مواجه شود:

  • ناتوانی در انجام کارهای شخصی مانند لباس پوشیدن، مسواک زدن و …
  • تحت تاثیر قرار گرفتن سیگنال های حسی مانند عدم احساس فشار یا دما
  • تغییر در مهارت های تفکر و استدلال
درمان سکته مغزی

کاردرمانی بخش مهمی از روند بهبودی و توانبخشی بعد از سکته مغزی است. کاردرمانگر به فرد کمک می کند تا الگوهای تفکر و رفتار قبلی خود را بازیابی کند، مهارت های مورد نیاز روزانه خود را دوباره به دست آورد و در حد امکان زندگی کامل و مستقلی داشته باشد. بنابراین مراجعه به یک کاردرمانگر مجرب تاثیر زیادی بر روند بهبودی فرد دارد در صورت نیاز به مراکز کاردرمانی روی لینک زیر کلیک کنید:
لیست مراکز کاردرمانی سراسر کشور

مشکلات حرکتی

سکته مغزی می تواند باعث ضعف یا فلج در یک طرف بدن شود. بنابراین فرد در حرکت و انجام فعالیت های روزانه خود با مشکل مواجه می شود. از جمله شایع ترین اختلالات نورولوژیکی پس از سکته مغزی می توان ضعف عضلات، اسپاسم عضلانی، مشکلات تعادلی، هماهنگی نامناسب اعضای بدن، اختلال در درک فضا و مکان و … را نام برد.

پس از بستری شدن در بیمارستان بر اثر سکته مغزی باید بلافاصله توسط فیزیوتراپیست ارزیابی فرد انجام شود و جلسات توان بخشی برای راه رفتن، بهبود قدرت عضلانی و رفع مشکلات حرکتی فرد شروع شود. عموما پس از مرخص شدن از بیمارستان نیز توانبخشی از طریق برگزاری جلسات فیزیوتراپی در خانه یا در کلینیک ادامه می یابد. در صورت نیاز به خدمات فیزیوتراپی بر روی لینک مربوطه کلیک کنید:
لیست مراکز فیزیوتراپی سراسر کشور
لیست مراکز فیزیوتراپی در منزل

در این نوشته در ارتباط با درمان سکته مغزی، مطالبی را به زبان ساده بیان کردیم. در صورتی که شما عزیزان نظر، ایده و سوالی دارید، می توانید در بخش کامنت ها با ما در میان بگذارید.

برخی از منابع:

Everything You Need to Know About Stroke
Stroke Recovery Treatment: The Best Methods for Rehabilitating the After Effects

اگر چه ممکن است برخی از افراد بعد از سکته مغزی به سرعت بهبود یابند ولی در بسیاری از افراد این آسیب مغزی منجر به مشکلات گسترده می شود. در این صورت فرد به مراقبت های طولانی مدت نیاز دارد تا در حد امکان استقلال خود را باز یابد. نگهداری و مراقبت از بیمار سکته مغزی در خانه از اهمیت بالایی برخوردار است. بنابراین در این نوشته در ارتباط با مراقبت های بعد از سکته مغزی برای شما مطالبی را آورده ایم.

مراقبت های بعد از سکته مغزی

مراقبت های بعد از سکته مغزی با توجه به شدت آسیب و علائم فرد متفاوت می باشند ولی به صورت کلی موارد گفته شده در زیر به بهبود سریع فرد کمک فراوانی می کند.

۱- بلافاصله توانبخشی را شروع کنید

  • فیزیوتراپی : هدف از انجام فیزیوتراپی این است که درمانگر به وسیله تمرینات کششی و تجهیزات فیزیوتراپی به فرد کمک کند تا فعالیت های حرکتی ساده مانند راه رفتن، ایستادن، نشستن، دراز کشیدن و … را دوباره بیاموزد. برای اکثر بیماران سکته مغزی، توانبخشی عمدتا شامل فیزیوتراپی است.
  • کاردرمانی: پس از سکته مغزی کاردرمانگر در یادگیری مجدد فعالیت های روزانه مانند نوشیدن و بلعیدن، خوردن، لباس پوشیدن، خواندن و نوشتن، استفاده از توالت و … به فرد کمک می کند تا در حد امکان در انجام دادن کارهایش مستقل شود. این نوع درمان شامل ورزش و تمرین است.
  • گفتاردرمانی: گفتاردرمان به فرد کمک می کند تا مهارت های گفتاری را دوباره بیاموزد. گفتاردرمانی برای افرادی مناسب است که مشکلی در شناخت و تفکر ندارند اما در درک گفتار، کلمات نوشتاری، شکل گیری گفتار و … مشکل دارند. با کمک گفتاردرمان و گذشت زمان فرد باید بتواند برخی و گاهی اوقات همه توانایی های زبانی و گفتاری را به دست آورد و به صورت واضح و منسجم صحبت کند.
مراقبت های بعد از سکته مغزی

در صورتی که به خدمات فیزیوتراپی، گفتاردرمانی و کاردرمانی نیاز دارید می توانید بر روی لینک مربوط به آن کلیک کنید تا از خدمات درمانگران معرفی شده استفاده کنید:
لیست مراکز فیزیوتراپی
لیست مراکز گفتاردرمانی
لیست مراکز کاردرمانی

۲-توجه به رژیم غذایی سالم ضروری است

  • به جای گوشت قرمز، ماهی و مرغ بخورید.
  • از مصرف چربی های اشباع شده مانند روغن پالم، گوشت های فراوری شده، کره، خامه و… خودداری کنید.
  • سبزیحات را در برنامه غذایی خود قرار دهید.
  • از غذاهای کامل مانند لوبیا، برنج، میوه ها و … استفاده کنید.
  • از مصرف شیرینی جات، غذاهای پرچرب، نمک و شکر خودداری کنید.
  • از حبوبات بیشتر استفاده کنید.
  • از مصرف غذاهای حاوی فیبر مانند میوه ها، سبزیجات خام یا پخته، عدس و … غافل نشوید.

[ نوشته پیشنهادی : بهترین رژیم غذایی برای بیماران سکته مغزی ]

۳-داروهای تجویز شده طبق دستور پزشک معالج مصرف شوند

داروهای تجویز شده برای فرد را طبق دستور مصرف کند و در صورت مشاهده هرگونه مشکل و حساسیت بعد از مصرف داروها، آن را با پزشک مطرح کنید.

۴-مراقبت های روانشناختی را جدی بگیرید

نوع دیگری از درمان که بعد از سکته مغزی اغلب نادیده گرفته می شود، مشکلات روانشناختی است. بسیاری از افراد بعد از سکته مغزی دچار افسردگی و اضطراب می شوند که می تواند ناشی از نداشتن استقلال کافی برای انجام کارها، فشار مالی، ترس از سکته دیگر و… باشد.

مراقبت های بعد از سکته مغزی

افسردگی یا اضطراب می تواند انگیزه فرد برای بهبودی و در نتیجه انرژی او در طول توانبخشی را کاهش دهد. بنابراین مراجعه به یک روانشناس مجرب تاثیر فراوانی در روند بهبودی فرد دارد. در صورت نیاز به مراکز روانشناسی بر روی لینک زیر کلیک کنید:
لیست کلینیک های روانشناسی سراسر کشور

۵-علائم هشدار دهنده سکته مغزی مجدد را بدانید

در طول سه ماه اول بعد از سکته مغزی، خطر ابتلا به سکته مغزی دوم وجود دارد. بنابراین دانستن علائم هشداردهنده سکته مغزی برای درمان به موقع مهم است. از جمله این علائم می توان افتادگی صورت، حرف زدن نامفهوم، سرگیجه، تغییر در بینایی، سردرد شدید و … را نام برد.

۶ -به بهبودی ایمان داشته باشید

سعی کنید به بهبودی ایمان داشته باشید و با انجام کارهای ساده و مورد علاقه فرد به او کمک کنید. کارهایی مانند بیرون بردن بیمار در هوای خوب منجر به ایجاد انگیزه در فرد می شود و به روند بهبود کمک می کند.

در این نوشته مراقبت های بعد از سکته مغزی را برای شما آورده ایم تا با انجام این مراقبت ها به بیمار کمک کنید که هر چه زودتر بهبودی خود را بدست بیاورد. در صورتی که تمایل دارید در ارتباط با سکته مغزی اطلاعات بیشتری داشته باشید، بر روی لیست مقالات وب سایت هوش کالا کلیک کنید.

برخی از منابع:

Recovery

به صورت کلی رژیم غذایی شما می تواند تاثیر زیادی بر سلامت بدنتان داشته باشد، به خصوص اگر در دوران بعد از سکته مغزی به سر می برید. با دانستن غذاهای مناسبی که به بهبود این آسیب مغزی کمک می کنند می توانید در رژیم غذایی روزمره خود انتخاب های مناسب تری داشته باشید. در این نوشته در رابطه با بهترین رژیم غذایی برای بیماران سکته مغزی برای شما صحبت کرده ایم. همچنین مشکلات تغذیه ای پس از آن را به همراه چند راهکار ساده برای شما آورده ایم. با ما همراه باشید.

بهترین رژیم غذایی برای بیماران سکته مغزی

انتخاب غذاهای سالم بعد از سکته مغزی، انرژی لازم برای فعال ماندن، انجام درمان توانبخشی و بازگشت به فعالیت های روزانه را به شما می دهد و همچنین به کنترل فشارخون، وزن بدن و کاهش خطر ابتلا به سکته مغزی مجدد کمک می کند. سعی کنید نکات گفته شده در زیر را در برنامه غذایی خود رعایت کنید.

  • از غذاهای کامل استفاده کنید: میوه ها، سبزیجات، ماهی، لوبیا، برنج و … نمونه های خوبی از غذاهای کامل هستند.
  • از مصرف غذاهای فرآوری شده، نمک و شکر خودداری کنید: غذاهای فرآوری شده برعکس غذاهای کامل هستند. این غذاها معمولا به صورت از پیش بسته بندی شده عرضه می شوند و معمولا حاوی مقدار زیادی شکر و نمک هستند که می تواند منجر به سکته مغزی شوند.
  • غذاهای سرشار از فیبر را انتخاب کنید: غذاهای حاوی فیبر نه تنها بر سطح کلسترول و کاهش خطر سکته مغزی تاثیر میگذارند بلکه فواید دیگری مثل کنترل قندخون، جلوگیری از بیماری های گوارشی و کنترل وزن را نیز شامل می شوند. بهترین منابع فیبر، میوه ها و سبزیجات خام یا پخته، محصولات غلات کامل و حبوبات مثل لوبیا، عدس و … است.
  • از مصرف چربی های اشباع شده خودداری کنید: روغن پالم، گوشت قرمز، گوشت های فرآوری شده، لبنیات، کره، خامه و … سرشار از چربی اشباع شده هستند که میزان کلسترول را افزایش می دهند و منجر به سکته مغزی می شوند.
  • در حد امکان از مصرف شیرینی جات و غذاهای پرچرب خودداری کنید.
  • سعی کنید بیشتر از حبوبات مانند عدس، لوبیا، نخودفرنگی و … در برنامه غذایی خود استفاده کنید.
  • مقدار زیادی سبزیجات استفاده کنید.
  • به جای گوشت قرمز، ماهی بخورید.
بهترین رژیم غذایی برای بیماران سکته مغزی

مشکلات تغذیه ای در بیماران سکته مغزی

در بالا گفتیم که بعد از سکته مغزی بهتر است از چه غذاهایی استفاده کنید. اما ممکن است برای شما غذا خوردن به سادگی قبل از سکته مغزی نباشد. آسیب مغزی می تواند حرکت عضلات را سخت تر کند، شما را نسبت به درد حساس تر کند و بر اشتها و خلق و خوی شما تأثیر بگذارد. در اینجا برخی از مشکلات تغذیه ای پس از سکته مغزی را به همراه چند راه حل ساده برای شما آورده ایم:

مشکل بلع یا قورت دادن:

ممکن است شما در حین غذا خوردن دچار خفگی، سرفه یا حالت تهوع شوید، یا هنگام قورت دادن غذا احساس کنید مایعی از بینی شما خارج می شود. رعایت نکات زیر می تواند تا حدودی به شما کمک کند:

  • از غذاهای نرم استفاده کنید: از غذاهایی مانند غلات پخته شده، پوره سیب زمینی، سوپ و … راحت تر می توانید استفاده کنید. اگر می خواهید غذاهای سفت تری بخورید سعی کنید آن ها را به قطعات کوچک برش دهید یا در مخلوط کن خرد کنید تا راحت تر جویده شوند.
  • مایعات مصرفی خود را غلیظ کنید: نوشیدن مایعات کافی برای جلوگیری از کم آبی بدن بسیار مهم است.
  • به آسیب شناس گفتار و زبان مراجعه کنید: گفتاردرمانگر از طریق تمریناتی ماهیچه های زبان، لب ها، گلو و دهان شما را تقویت می کند که به شما در قورت دادن غذا کمک می کند. همچنین ممکن است برای شما دارو هایی تجویز کنند که بلع را برای شما آسان تر کند.

در صورتی که در بلع خود مشکل دارید می توانید به مراکز گفتاردرمانی مراجعه کنید تا متخصصان مربوطه شما را ارزیابی کنند و برنامه درمانی مناسب را برای شما در نظر بگیرند.
مراکز گفتاردرمانی در سراسر کشور

مشکل در استفاده از ظروف:

سکته مغزی می تواند ماهیچه های دست و بازوهای شما را ضعیف کند به صورتی که استفاده از چاقو، قاشق، چنگال و … برای شما سخت می شود. در این حالت سعی کنید از ظروف تخت با دسته های بزرگتر و ضخیم تر استفاده کنید که در دست گرفتن آن ها راحتتر است، از حفاظ های بشقاب استفاده کنید، از چاقوهایی با تیغه خمیده استفاده کنید که به شما کمک می کنند تا غذا را با یک دست برش دهید.

در مواردی که ماهیچه های دست و بازوهای شما ضعیف شده اند، فیزیوتراپی و کاردرمانی می توانند تاثیر بسیار زیادی در جهت بازیابی مهارت هایتان داشته باشند. بنابراین با مراجعه به مراکز زیر متخصصین با تجربه فرد را ارزیابی می کنند و برنامه درمانی متناسب با او در نظر می گیرند:
مراکز فیزیوتراپی سراسر کشور
مراکز کاردرمانی سراسر کشور

در صورتی که به دلایل مختلف از جمله نداشتن وقت کافی، شرایط بیمار و … امکان مراجعه حضوری به مراکز فیزیوتراپی و کاردرمانی برای شما وجود ندارد، می توانید با کلیک بر روی لینک زیر به راحتی از متخصصین ما برای حضور در منزل کمک بگیرید:
مراکز فیزیوتراپی در منزل
مراکز کاردرمانی در منزل

مشکل نداشتن اشتها:

بعد از سکته مغزی ممکن است مانند قبل احساس گرسنگی نکنید. سکته مغزی می تواند به بخشی از مغز که حواس شما را کنترل می کند آسیب برساند و بر حس چشایی یا بویایی شما تاثیر بگذارد. در هر صورت اگر اشتهای خود را از دست داده اید سعی کنید موارد زیر را رعایت کنید:

  • برای افزایش اشتها در حد امکان به آرامی ورزش کنید. مانند پیاده روی
  • از غذاهای رنگارنگ مانند سبزیجات، هویج و … استفاده کنید که اشتها آورتر به نظر می رسند و همچنین سرشار از مواد مغذی مفید برای قلب هستند.
  • از غذاهایی با طعم های قوی استفاده کنید: غذاهایی که چربی اشباع شده و نمک کمی دارند، مانند مرکبات، غذاهای گیاهی و ادویه جات
  • افسردگی بعد از سکته شایع است، که می تواند شما را غمگین و مضطرب کند، اشتهای شما را کم کند و خوابتان را دچار مشکل کند. بنابراین سلامت روان خود را نادیده نگیرید.

نداشتن انرژی کافی:

بعد از سکته مغزی معمولا مانند قبل انرژی برای انجام کارهای روزمره ندارید، گاهی ممکن است آنقدر احساس خستگی کنید که نتوانید از رختخواب بیرون بیایید. بنابراین مراقبان شما باید میوه و سبزیجات شسته شده و بسته بندی شده برای شما در یخچال قرار دهند تا استفاده از آن ها برای شما آسانتر باشد، می توانید به جای سه وعده غذایی سنگین از شش وعده غذایی سبک تر استفاده کنید و سعی کنید صبحانه را کامل ترین وعده غذایی خود قرار دهید.

شناخت عوارض بعد از سکته مغزی کمک فراوانی به شروع به موقع روند درمانی و بهبود فعالیت های فرد می کند. بنابراین اگر تمایل دارید در رابطه با این موضوع نیز اطلاعاتی داشته باشید بر روی لینک کلیک کنید.

در بالا نکاتی را در رابطه با بهترین رژیم غذایی برای بیماران سکته مغزی برای شما آورده ایم. ولی توجه به این نکته ضروری است که رژیم افراد با توجه به شرایط جسمی آن ها با هم متفاوت است. پزشک شما و متخصص تغذیه باید شرایط شما را ارزیابی کنند و متناسب با آن برای شما برنامه غذایی تجویز کنند. بنابراین بدون مشورت با پزشک و متخصص تغذیه، هیچ تغییر اساسی در رژیم غذایی خود ایجاد نکنید. اگر شما عزیزان در رابطه با این مقاله ایده، نظر و سوالی دارید در بخش کامنت ها با ما در میان بگذارید.

برخی از منابع:


How to Eat After You’ve Had a Stroke
Food and Appetite Problems After a Stroke

بالا بودن سن و سابقه خانوادگی سکته، از جمله مواردی هستند که احتمال سکته مغزی را افزایش می دهند. شما نمی توانید زمان را به عقب برگردانید یا بستگان خود را تغییر دهید. اما علاوه بر این دو مورد عوامل تاثیرگذار دیگری هم وجود دارند که خطر سکته مغزی را افزایش می دهند. بنابراین پیشگیری از سکته مغزی را بدون در نظر گرفتن سن یا سابقه خانوادگی از امروز شروع کنید و در حد امکان از بروز این عارضه جلوگیری کنید.

۷ کاری که می توانید برای پیشگیری از سکته مغزی انجام دهید:

چندین عامل وجود دارند که می توانند باعث بروز سکته مغزی شوند. در ادامه راهکارهایی را برای شما آورده ایم که در جلوگیری از بروز این آسیب مغزی موثر هستند:

۱- کاهش فشارخون

فشارخون بالا بزرگترین عامل افزایش خطر سکته مغزی در مردان و زنان است. درصورت عدم کنترل فشارخون خطر سکته مغزی دو برابر و گاهی حتی تا چهاربرابر بالا می رود. پس سعی کنید نکات زیر را برای پیشگیری از سکته مغزی در زندگی روزانه خود رعایت کنید:

  • استفاده از نمک را در رژیم غذایی خود کاهش دهید.
  • در صورت نیاز از دارو برای کنترل فشارخون بالا استفاده کنید.
  • سعی کنید بیشتر ورزش کنید.
  • سیگارکشیدن را ترک کنید.
  • روزانه از میوه و سبزیجات استفاده کنید.
  • و …

۲- کاهش وزن:

چاقی و عوارض مرتبط با آن از جمله فشارخون بالا و دیابت احتمال سکته مغزی را افزایش می دهند. بنابراین اگر اضافه وزن دارید سعی کنید زیر نظر یک متخصص برنامه کاهش وزن خود را شروع کنید.

۳- ورزش کردن:

ورزش از دیگر عواملی است که در پیشگیری از سکته مغزی موثر است. ورزش کردن علاوه بر این که به تنهایی به عنوان یک کاهش دهنده سکته مغزی عمل می کند، به کاهش وزن و کاهش فشارخون نیز کمک می کند. بنابراین سعی کنید در حد امکان ورزش کردن را در برنامه هفتگی خود بگنجانید. با چند راهکار ساده هم می توانید ورزش کنید از جمله:

  • هر روز بعد از صبحانه در اطراف محله خود قدم بزنید.
  • تا جایی که می توانید به جای آسانسور از پله ها استفاده کنید.
  • اگر وقت کافی ندارید می توانید در روز چند بار به صورت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه ورزش کنید.
  • و …

۴- استفاده از رژیم غذایی خوب

تغذیه مناسب می تواند خطر سکته مغزی را کاهش دهد و در صورت نیاز به کاهش وزن کمک کند. سعی کنید موارد زیر را رعایت کنید:

  • میوه ها و سبزیجات تازه مانند کلم بروکلی، اسفناج و … را هر روز مصرف کنید.
  • پروتئین های بدون چربی و غذاهای پر فیبر را انتخاب کنید.
  • سعی کنید الکل مصرف نکنید. اعتباد به مصرف الکل نیز عامل دیگر افزایش خون است.
  • از مصرف چربی های ترانس و اشباع شده مانند چربی موجود در کره، سوسیس، کالباس و … خودداری کنید، زیرا می توانند عروق شما را مسدود کنند.
  • برای پیشگیری از سکته مغزی از مصرف غذاهای آماده و تنقلات خودداری کنید.
پیشگیری از سکته مغزی

در صورت نیاز به هرکدام از مراکز توانبخشی در سراسر کشور روی لینک مربوط به آن کلیک کنید. با مراجعه به مراکز معرفی شده، متخصصین هر رشته فرد را ارزیابی می کنند و برنامه درمانی متناسب با شرایط او در نظر می گیرند:
مراکز فیزیوتراپی سراسر کشور
مراکز کاردرمانی سراسر کشور
مراکز گفتاردرمانی سراسر کشور

۵- مراقبت از سلامت قلب

نوعی ضربان قلب نامنظم وجود دارد که به آن فیبریلاسیون دهلیزی می گویند و باعث ایجاد لخته در قلب فرد می شود. این لخته ها ممکن است به مغز بروند و منجر به سکته مغزی شوند. در صورتی که علائمی مانند تپش قلب یا تنگی نفس دارید برای معاینه حتما به پزشک مراجعه کنید تا در صورت نیاز برای شما دارو تجویز کند.

۶- ترک کردن سیگار

از دیگر عوامل موثر در پیشگیری از سکته مغزی ترک سیگار است. مصرف دخانیات به روش های مختلف تشکیل لخته را تسریع می کند و خون شما را غلیظ می کند. بنابراین ترک سیگار در کنار یک رژیم غذایی سالم و ورزش منظم، یکی از بهترین تغییرات در سبک زندگی است که به شما کمک می کند تا خطر سکته مغزی خود را به میزان قابل توجهی کاهش دهید.

۷- کنترل دیابت

داشتن قند خون بالا به مرور زمان به رگ های خونی آسیب می رساند و احتمال تشکیل لخته در آن ها را افزایش می دهد. بنابراین افراد دیابتی نسبت به افراد غیر دیابتی ریسک بالایی برای سکته مغزی دارند. پس سعی کنید طبق دستور پزشک با استفاده از رژیم غذایی، ورزش و داروها قندخون خود را در محدوده توصیه شده نگه دارید.

پیشگیری از سکته مغزی

شناخت عوارض بعد از سکته مغزی کمک فراوانی به شروع به موقع روند درمانی و بهبود فعالیت های فرد می کند. بنابراین اگر می خواهید در رابطه با این موضوع اطلاعاتی داشته باشید روی لینک مربوط به آن کلیک کنید.

سکته مغزی چگونه اتفاق می افتد؟

مغز برای اینکه به خوبی کار کند نیاز به تامین مداوم اکسیژن و مواد مغذی به وسیله خونرسانی دارد. سکته مغزی زمانی رخ می دهد که خون حاوی اکسیژن و مواد مغذی به بخشی از مغز نرسد. سلول های مغز تنها پس از چند دقیقه بدون خون و اکسیژن شروع به مردن می کنند. وقتی این سلول ها می میرند، عملکرد مغز از بین می رود و ممکن است فرد نتواند کارهایی را انجام دهد که توسط آن قسمت از مغز کنترل می شود. به عنوان مثال، سکته مغزی ممکن است بر توانایی فرد برای حرکت، خوردن، صحبت کردن، فکر کردن و به خاطر سپردن، کنترل روده و مثانه و کنترل سایر عملکردهای حیاتی بدن تاثیر بگذارد.

در صورت شناخت علائم و نشانه های سکته مغزی و اقدام به موقع، خونرسانی به مغز می تواند دوباره به حالت عادی برگردد و بسیاری از سلول های آسیب دیده بهبود یابند. بنابراین پیشنهاد میکنیم مقاله زیر را مطالعه کنید:
شایع ترین نشانه های سکته مغزی کدامند؟

در این نوشته راهکارهایی ساده برای پیشگیری از سکته مغزی را برای شما آوردیم تا با در نظر گرفتن آن ها از بروز این عارضه جلوگیری کنیم. اگر شما عزیزان در رابطه با این مقاله نظر، ایده و سوالی دارید در بخش کامنت ها با ما در میان بگذارید.

برخی از منابع:

What Can Help Prevent a Stroke?
7 things you can do to prevent a stroke؟

خونی که به مغز می رود شامل اکسیژن و مواد حیاتی برای زنده نگه داشتن سلول های مغزی است. زمانی که خون به سلول های مغزی نرسد و عملیات خونرسانی به مغز قطع یا کاهش یابد سکته مغزی رخ می دهد. درنتیجه، آرام آرام آن سلول ها شروع به از بین رفتن می کنند. با شناخت نشانه های سکته مغزی و اقدام به موقع، خونرسانی به مغز می تواند دوباره به حالت عادی برگردد و بسیاری از سلول های آسیب دیده بهبود یابند. بنابراین در این نوشته شایع ترین علائم سکته مغزی را برای شما آورده ایم تا با دانستن آن ها و مراجعه سریع به پزشک عوارض بعد از سکته مغزی را به حداقل برسانید.

۵ مورد از شایع ترین نشانه های سکته مغزی

زمانی که سکته مغزی اتفاق می افتد، هر دقیقه مهم و حیاتی است و اقدام سریع می تواند تفاوت بزرگی برای فردی که سکته کرده ایجاد کند. بنابراین آشنایی با نشانه های سکته مغزی در تشخیص زودهنگام، مراجعه سریع به مراکز درمانی و کاهش عوارض این آسیب مغزی تاثیر بالایی دارد. در ادامه شایع ترین این علائم را برای شما آورده ایم:

۱- بی حسی، ضعف یا فلج ناگهانی در صورت، بازو، پا یا یک طرف بدن

ممکن است فرد دچار بی حسی، ضعف یا فلج ناگهانی در صورت، دست و اندام هایش شود که اغلب فقط یک طرف بدن فرد را تحت تاثیر قرار می دهد. در این صورت سعی کنید از فرد بخواهید همزمان هر دو دست خود را بالای سر ببرد. اگر یکی از دست ها به سمت پایین حرکت کرد این احتمال وجود دارد که فرد دچار سکته مغزی شده باشد. یا از فرد بخواهید که لبخند بزند، در صورتی که یک طرف دهان فرد حالت آویزان و افتادگی داشته باشد نیز احتمالا فرد سکته کرده است.

۲- مشکل یا گیجی ناگهانی در گفتار

در صورتی که فرد سکته کرده باشد نمی تواند کلمات را به خوبی بیان کند. ممکن است دچار سردرگمی شود و لغات را نامفهوم بیان کند. همچنین درک حرف های اطرافیان برایش دشوار است. در این صورت برای اینکه مطمئن شوید از فرد بخواهید یک عبارت ساده را تکرار کند. اگر عبارت ساده را نامفهوم بیان کرد فرد دچار سکته مغزی شده است.

۳- مشکلات بینایی در یک یا هر دو چشم

ممکن است به طور ناگهانی دید در یک یا هر دو چشم فرد تار یا سیاه شود یا دچار دوبینی شود.

۴- شروع ناگهانی سرگیجه و نداشتن تعادل

احتمال دارد فرد به صورت ناگهانی تعادل خود را از دست بدهد، دچار سرگیجه شود و توانایی راه رفتن نداشته باشد.

۵- سردرد ناگهانی و شدید بدون علت شناخته شده

سردرد شدید که به صورت ناگهانی شروع می شود و ممکن است با حالت تهوع، سرگیجه، استفراغ، تغییر هوشیاری و … همراه باشد.

توانبخشی بعد از سکته مغزی نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی فرد دارد. در صورت نیاز به مراکز توانبخشی میتوانید روی لینک مربوط به هر کدام کلیک کنید و به مراکز معرفی شده مراجعه کنید تا متخصصین با تجربه فرد را ارزیابی کنند و برنامه درمانی متناسب با او در نظر بگیرند:
مراکز فیزیوتراپی سراسر کشور
مراکز کاردرمانی سراسر کشور
مراکز گفتاردرمانی سراسر شور

نشانه های سکته مغزی

عوامل زیادی وجود دارند که می توانند باعث بروز سکته مغزی شوند. با مطالعه مقاله ۷ راهکار ساده برای پیشگیری از سکته مغزی از بروز این عارضه مغزی جلوگیری کنید.

در صورتی که به دلایل مختلف از جمله شرایط بیمار، نداشتن وقت کافی و … امکان مراجعه حضوری به مراکز توانبخشی برای شما وجود ندارد، می توانید با کلیک بر روی لینک زیر به راحتی از متخصصین ما برای حضور در منزل کمک بگیرید:
مراکز فیزیوتراپی در منزل
مراکز کاردرمانی در منزل

عوامل تاثیرگذار در بالا بردن خطر سکته مغزی

عوامل زیادی می توانند خطر سکته مغزی را افزایش دهند که در ادامه چند مورد از آن ها را برای شما آورده ایم تا با آگاهی از آن ها در حد امکان از بروز سکته مغزی جلوگیری کنید:

  • فشارخون بالا
  • اضافه وزن و چاقی
  • مصرف بیش از حد الکل
  • عدم تحرک بدنی
  • مصرف مواد مخدر
  • سیگار کشیدن
  • دیابت
  • کلسترول بالا
  • سابقه شخصی یا خانوادگی
  • بیماری های قلبی عروقی
  • بالا رفتن سن
  • و…

انواع مختلف سکته مغزی

حمله ایسکمیک گذرا

حمله ایسکمیک گذرا می تواند به دلیل گرفتگی موقت یا کاهش خونرسانی به بخشی از مغز رخ بدهد. در این حالت ممکن است علائم به سرعت رفع شوند و خونرسانی دوباره به حالت عادی برگردد. حمله ایسکمیک گذرا معمولا نشانه از سکته شدیدتر در آینده است.

سکته مغزی ایسکمیک

از شایع ترین انواع سکته مغزی است که به دلیل انسداد رگ ورودی به مغز اتفاق می افتد. از هر ۱۰ مورد سکته مغزی که رخ می دهد، ۹ مورد آن ها از این نوع است.

سکته مغزی هموراژیک یا خونریزی دهنده

این نوع از سکته زمانی رخ می دهد که یکی از رگ ها یا مویرگهای درون مغز پاره شود. علت این نوع از سکته می تواند فشارخون بالا و یا ضعیف شدن رگها باشد.

در این نوشته در رابطه با نشانه های سکته مغزی با شما صحبت کردیم. همچنین عواملی که احتمال بروز سکته را افزایش می دهند را برای شما آوردیم. امیدواریم که این اطلاعات به سوالات موجود در ذهنتان پاسخ لازم را داده باشد. اگر شما عزیزان در رابطه با این مقاله نظر، ایده و سوالی دارید در بخش کامنت ها با ما در میان بگذارید.

برخی از منابع:

Stroke

سکته مغزی یا cva زمانی رخ می دهد که خون به بخشی از مغز نرسد. در این بیماری خونرسانی به مغز دچار اشکال می شود. خونی که به مغز می رود شامل اکسیژن و مواد حیاتی برای زنده نگه داشتن سلولهای مغزی است. این خون از طریق رگ ها و سپس مویرگ ها در سراسر مغز تقسیم می شود. اختلال در خونرسانی مغز (به دلیل گرفتگی در رگها و یا پارگی مویرگها) منجر به عدم رسیدن خون به بخشی از مغز می شود. وقتی خون به سلولهای مغز نرسد، آرام آرام آن سلولها شروع به از بین رفتن می کنند. در این زمان فرد دچار سکته مغزی یا cva می شود.

زمانی که سلولهای مغزی به اندازه کافی اکسیژن و مواد غذایی دریافت نکنند آسیب می بینند. معمولا مدت کوتاهی بعد از شروع سکته مغزی مرگ سلولها هم شروع می شود. با این حال اگر پس از مدت کوتاهی دوباره خونرسانی به حالت قبل برگردد، برخی از سلولها ممکن است زنده بمانند.

اگر پس از چند دقیقه یا چند ساعت، به هر دلیلی گرفتگی و مسدود بودن رگ برطرف شود و خونرسانی به مغز دوباره به حالت عادی برگردد، بسیاری از سلول ها می توانند دوباره بهبود یابند. در غیر اینصورت این سلول ها برای همیشه می میرند.

سکته مغزی سومین عامل مرگ ما انسانها است و می تواند منجر به مشکلات جدی در زندگی فرد شود. تشخیص به موقع این بیماری می تواند به زندگی بسیاری از ما کمک کند. در این نوشته قصد داریم به زبان بسیار ساده درباره این بیماری صحبت کنیم و به سوالات شایع شما پاسخ بدهیم با ما همراه باشید. موضوعاتی که در این مقاله آورده ایم در پایین ذکر شده که می توانید با کلیک بر روی هر موضوع به سرعت به آن بخش مراجعه کنید.

نحوه تشخیص اضطراری سکته مغزی

گفتیم که فردی که سکته مغزی کرده است اگر در همان ساعات اولیه متوجه شود و به بیمارستان مراجعه کند شانس بهبودی بسیار بالایی دارد. به همین جهت تصمیم گرفتیم در همین آغاز کار، یک روش بسیار ساده برای تشخیص اضطراری سکته مغزی را به شما معرفی کنیم. برای تشخیص سکته مغزی همیشه این سه کار را انجام دهید.

  • لبخند زدن : یکی از نشانه های اولیه این بیماری، ضعف عضلات صورت است. افرادی که چنین ضعفی را دارند معمولا در هنگام لبخند زدن ضعف آنها بهتر نمایان می شود.
  • بالا بردن دست ها : ضعف در حرکت دست ها نشانه ای دیگر از علائم اولیه cva است. با بالا بردن هر دو دست می توان ضعف را بصورت مشخص مشاهده کرد.
  • حرف زدن : آسیب به سلولهای مغزی معمولا با مشکلات حرف زدن نیز همراه است. اگر مشکوک به سکته یکی از عزیزان خود هستید می توانید با او صحبت کنید. آیا متوجه کلمات شما می شود؟ آیا به راحتی مانند سابق حرف می زند؟ اگر نه، حتما با ۱۱۵ تماس بگیرید.
سکته مغزی چیست
این تست می تواند مانع از شدت یافتن سکته مغزی شود.

علائم هشداردهنده سکته مغزی

با دانستن علائم سکته مغزی می توانیم برای درمان فوری آن اقدام کنیم. اگر یک سکته خفیف درمان نشود می تواند به مرور آسیب های جدی به سلولهای مغز وارد کند. در مقابل تشخیص زودهنگام و دریافت کمک های فوری می تواند احتمال زنده ماندن و بهبودی فرد را بالا ببرد.

ضعف عضلات صورت، ضعف حرکت دست ها و مشکل در درک و بیان کلمات سه نشانه اصلی سکته مغزی هستند. با این حال نشانه های دیگری نیز برای آسیب مغزی وجود دارد که در پایین لیستی از آن ها را برای شما آورده ایم.

  • ضعف در عضلات صورت
  • ضعف در حرکت دست ها
  • ضعف در مهارتهای کلامی و صحبت کردن
  • ضعف در یک طرف یا دو طرف اندامهای بدن ( دست و پا )
  • سرگیجه و مشکل در تعادل و یا افتادن به یکباره
  • مشکلات بینایی و تاری در یک چشم یا هر دو چشم
  • سردرد های ناگهانی و شدید همراه با تغییر الگو
  • مشکل در بلعیدن یا غذا خوردن

در سکته مغزی یا cva، خون رسانی به سلول های مغز مختل می شود. اینکه چقدر از این سلولها با مشکل خونرسانی مواجه می شوند، نشان دهنده شدت این مشکل است. نتیجه برخی از سکته ها، معلولیت های دائمی و در بعضی افراد موقتی است و برخی منجر به مرگ می شود.

سکته مغزی چیست
با کمک این نشانه ها و دریافت کمک فوری می توانید مانع از بروز cva در آینده بشوید.

عوارض cva

بخش دردناک این بیماری عوارض بعد از آن است. عوارض این آسیب مغزی می تواند در هر فرد متفاوت باشد. مغز ما اتاق کنترل همه حرکات ما است. وقتی این بخش از بدن آسیب ببیند ممکن است انواع عوارض را مشاهده کنیم.

برای درک بهتر عوارض سکته مغزی می توانیم مغز را به ۴ قسمت تقسیم کنیم. با آسیب به هر قسمت، عوارض و مشکلات مربوط به همان قسمت را خواهیم دید.

سکته در نیم کره راست مغز :

با مختل شدن خون رسانی به نیم کره راست مغز، حس و کنترل اندام های طرف مقابل آن ( دست و پای سمت چپ ) مختل می شود. شایع ترین عوارض آسیب به این بخش مغز عبارتند از:

  • فلجی یا بی حسی در دست و پای سمت چپ بدن
  • مشکل در حافظه کوتاه مدت
  • مشکل در تشخیص فاصله اجسام تا او ( در نتیجه نمی تواند اشیا را بر دارد)
  • نمایش رفتارهای یکباره و ناگهانی ( تکانشی )

سکته در نیم کره چپ مغز :

نیم کره سمت چپ مغز مسئول صحبت کردن و کنترل اندامهای سمت راست بدن است. آسیب به این بخش ممکن است عوارض زیر را به همراه داشته باشد.

  • فلجی یا بی حسی در دست و پای سمت راست بدن
  • مشکل در درک کلام دیگران یا بیان واژگان
  • مشکل در حافظه کوتاه مدت
سکته مغزی چیست
عوارض سکته مغزی براساس محلی از مغز که آسیب دیده مشخص می شود.

سکته در مخچه :

یکی از وظایف اصلی مخچه تعادل و هماهنگی اندام ها است. مرگ سلولهای این بخش از مغز می تواند چنین پیامدهایی را به همراه داشته باشد:

  • سرگیجه
  • استفراغ و حالت تهوع
  • مشکل در هماهنگی بین اندامهای بدن
  • مشکل در حفظ تعادل برای سرپا ایستادن
  • مشکل در حرف زدن

سکته در ساقه مغز :

از وظایف اصلی ساقه مغز، کنترل تنفس، ضربان قلب و فشار خون است. با آسیب به این بخش از مغز ممکن است مشکلات زیر را ببینیم:

  • فلجی کامل
  • دو بینی
  • عدم هوشیاری و رفتن به کما
  • مشکل بلع و غذا قورت دادن
  • مرگ

نحوه پیشگیری از سکته مغزی

برای پیشگیری از بروز سکته مغزی می بایست اول از همه عوامل تاثیر گذار در بروز چنین حادثه ای را بشناسیم.

چندین عامل می تواند منجر به بروز cva َشود. برخی از این عوامل مانند سن، جنسیت و سابقه خانوادگی دست ما نیست و ما نمی توانیم آنها را کنترل کنیم. اما مواردی هستند که می توانند احتمال بروز این بیماری را افزایش دهند. بنابراین با اقدامات زیر می توانیم تا حدود زیادی مانع از بروز این مشکل شویم:

  • چک کردن و کنترل فشار خون
  • عدم استعمال سیگار یا دخانیات
  • کنترل دیابت
  • کنترل سطح کلسترول خون
  • عدم استعمال نوشیدنی های دارای الکل
  • کنترل وزن و چاقی
  • استفاده از رژیم غذایی کم نمک و کم چربی
  • ورزش و تحرک کافی

انواع سکته مغزی

تشخیص نوع سکته مغزی پس از حضور فرد در بیمارستان امکان پذیر است. در این زمان پزشک احتمالا برای فرد تصویر برداری از مغز ( mri ) تجویز می کند تا بتواند وضعیت آسیب را بهتر تشخیص دهد. سه نوع سکته مغزی ممکن است رخ دهد :

  1. حمله ایسکمیک گذرا
  2. سکته مغزی ایسکمیک
  3. سکته مغزی هموراژیک یا خونریزی دهنده
سکته مغزی چیست
سکته مغزی چیست
سکته مغزی چیست

تشخیص سکته مغزی

در ساعات اولیه دکتر به دنبال تشخیص نوع سکته است. بدین منظور از شما سوالاتی در خصوص علائم اولیه فرد هنگام بروز سکته می پرسد. همچنین ممکن است سوالات زیر را در رابطه با سابقه پزشکی بیمار از شما بپرسد:

  • داروهای مصرف شده توسط بیمار
  • بررسی فشار خون
  • بررسی ضربان قلب
  • بررسی تعادل بیمار
  • بررسی هماهنگی اندامهای بدن
  • بررسی ضعف اندامها و صورت
  • بررسی بینایی
  • بررسی گیجی

در واقع این معاینات اولیه به پزشک کمک زیادی می کند تا بتواند تا حدودی به سمت تشخیص نوع سکته فرد برود. پزشک در ادامه بر اساس این معاینات ممکن است آزمایشات و تصویر برداری های زیر را نیز تجویز کند.

آزمایشات و عکس برداری های معمول برای تشخیص

  • آزمایش خون : پزشک با بررسی آزمایش خون به دنبال سطح قند خون در بیمار، میزان عفونت، سطح پلاکت خون، بررسی سرعت انعقاد خون و… است.
  • ام ار آی ( mri) یا سی تی اسکن (ct scan) : پزشک با مشاهده ام ار آی می تواند سلولهای آسیب دیده را ببیند. سی تی اسکن نیز می تواند یک تصویر شفاف از مغز به پزشک بدهد که از طریق آن خونریزی یا آسیب های مغزی را مشاهده کند.
  • نوار قلب ( الکتروکاردیوگرام یا EKG) : با این تست پزشک می تواند قلب بیمار را بررسی کند و ببیند آیا سکته مغزی به دلیل سکته قلبی بوده یا خیر..
  • آنژیوگرافی مغز : با این تست پزشک رگ های گردن و سر بیمار را به صورت دقیق بررسی می کند و به دنبال یافتن لخته یا انسداد رگ ها است.

به غیر از تست ها و آزمایشات فوق یکسری تست های دیگر نظیر سونوگرافی داپلر کاروتید، سونوگرافی قلب هم وجود دارند که پزشک براساس نیاز خود ممکن است انها را تجویز کند. در واقع این آزمایشات در نهایت به پزشک کمک می کند تا بتواند نوع و شدت سکته را تشخیص بدهد. با تشخیص صحیح می توان اقدامات درمانی مناسب را انجام داد.

درمان سکته مغزی

اقدامات درمانی در سکته مغزی در ساعات اولیه بسیار مهم است. در واقع هر چه اقدامات اولیه زودتر انجام شود می تواند احتمال مرگ و آسیب را کمتر کرد. هدف اصلی از این اقدامات درمانی دو مورد زیر است :

۱- زنده نگه داشتن سلولهای مغزی آسیب دیده و برقراری خونرسانی مجدد به آنها
۲- جلوگیری از شدت یافتن بیشتر بیماری و گسترش آسیب به دیگر سلولها

از انجائیکه اقدمات و راههای درمان سکته مغزی براساس نوع این بیماری متفاوت است، پس در ابتدا هدف پزشک می بایست تشخیص نوع این آسیب مغزی باشد. پزشک براساس نوع cva ممکن است اقدامات درمانی زیر را انجام دهد:

درمان های اولیه سکته مغزی ایسکمیک و سکته مغزی کوچک (TIA):

سکته مغزی ایسکمیک و سکته مغزی کوچک (ایسکمیک گذرا) هر دو، به دلیل لخته شدن خون و سایر انسدادها در مغز ایجاد می شوند. به همین دلیل تا حد زیادی روش های درمانی مشابه برای آن ها به کار می رود که به چند نمونه از آن ها در زیر اشاره می کنیم:

  • فعال کننده بافتی پلاسمینوژن (TPA) : افرادی که در ۳ تا ۴٫۵ ساعت اولیه پس از شروع علائم سکته، تزریق TPA دریافت می کنند احتمال بیشتری برای آن ها وجود دارد که بعد از سکته بهبود پیدا کنند.
  • داروی ضد پلاکت و ضد انعقاد : این داروها باید در عرض ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از شروع علائم سکته مغزی مصرف شوند.
  • استنت ها : پزشک فرد را به وسیله دستگاه آنژیوگرافی برای رگ های مسدود شده بررسی می کند و با استفاده از یک فنر به نام استنت مسیر مسدود شده را باز می کند.
  • عمل جراحی : در موارد نادری که سایر روش های درمانی جواب ندهند ممکن است پزشک برای برداشتن لخته خون عمل جراحی انجام دهد.

در رابطه با تزریق TPA دقت شود که این دارو باید حتما توسط پزشک ماهر و به اندازه تزریق شود و پزشک قبل از انجام آن با کمک سی تی اسکن از نوع سکته مطمئن شود.

درمان های اولیه سکته مغزی هموراژیک:

  • داروها : ممکن است پزشک داروهایی برای فرد تجویز کند که فشارخون را کاهش دهند و از تشنج و انقباض عروق خونی جلوگیری کنند.
  • عمل جراحی : ممکن است پزشک برای قطع خونریزی از عمل جراحی استفاده کند.
  • ازبین بردن آنوریسم : پس از انجام تصویربرداری ها پزشک ممکن است آنوریسمی (برآمدگی و تورم دیواره سرخرگ های بدن) را کشف کند که در آن ناحیه هنوز خونریزی شروع نشده یا متوقف شده است. برای جلوگیری از خونریزی اضافی پزشک ممکن است یک گیره کوچک در پایه آنوریسم قرار دهد. این کار جریان خون را قطع می کند و از شکستگی احتمالی رگ خونی یا خونریزی جدید جلوگیری می کند.
  • استفاده از لوله برای کاهش خونریزی : در این روش پزشک یک لوله بلند را به محدوده خونریزی یا رگ خونی ضعیف هدایت میکند. سپس یک دستگاه سیم پیچ مانند را در ناحیه ای که دیواره شریان ضعیف است نصب می کند. در نتیجه این کار جریان خون را در آن ناحیه مسدود می کند و خونریزی را کاهش می دهد.

داروهای سکته مغزی

دارویی که پزشک برای فرد تجویز می کند تا حد زیادی به نوع سکته مغزی فرد بستگی دارد. رایج ترین داروهای سکته مغزی عبارتند از:

  • فعال کننده بافتی پلاسمینوژن (tPA)
  • داروهای ضد انعقاد خون برای جلوگیری از لخته شدن خون
  • استاتین ها برای کاهش سطح کلسترول خون
  • داروهای کنترل فشار خون
  • ضد پلاکت ها برای جلوگیری از لخته شدن خون

درمان مشکلات کلامی

معمولا افراد پس از سکته مغزی دچار مشکلات گفتاری و زبانی می شوند که برخی از این افراد پس از سکته به خوبی بهبود می یابند و پس از مدتی در ارتباط با دیگران مشکلی ندارند. اما مشکلات گفتاری و زبانی در بسیاری از آن ها باقی می ماند. در این صورت برای بازیابی مهارت های کلامی به آسیب شناس گفتار و زبان مراجعه کنید.

درمان مشکلات بلعیدن و غذا خوردن

سکته مغزی می تواند بر نحوه حرکت غذا در دهان و نحوه بلعیدن تاثیر بگذارد و منجر به مشکلاتی در خوردن و آشامیدن شود. در این صورت فرد باید بلافاصله تحت نظر آسیب شناس گفتار و زبان قرار بگیرد تا هم بلع فرد بهتر شود و هم از عوارض ثانویه آن جلوگیری شود. درمانگر معمولا در موارد زیر به فرد کمک می کند:

  • نوشیدنی ها و غذاهایی که نباید بخورد.
  • نحوه قرار دادن سر و بدن هنگام بلعیدن را بیان می کند.
  • تمرینایی برای تقویت عضلات مورد استفاده برای بلع آموزش می دهد.
  • کارهایی که مشکل بلع را بدتر می کند را به فرد می گوید.
  • و …

در صورت داشتن مشکلات کلامی و مشکل در بلعیدن و غذا خوردن، یک آسیب شناس گفتار و زبان می تواند شرایط مخصوص فرد را ارزیابی کرده و برای او یک برنامه توانبخشی مخصوص تهیه کند. بنابراین توصیه میکنیم به مراکز گفتاردرمانی در سراسر کشور مراجعه کنید و تحت نظر درمانگر، مراحل درمانی خود را پیش ببرید.

درمان مشکلات حرکتی (راه رفتن و تعادل)

توان و قدرت عضلانی ممکن است در اثر سکته ضعیف شود و فرد قادر به حرکت دادن بدن خود به خوبی قبل نباشد. در این صورت یک فیزیوتراپیست می تواند به او کمک کند تا قدرت و تعادل خود را بازیابد و راه هایی برای سازگاری با شرایط خود پیدا کند.

از آن جایی که بهبود توانایی راه رفتن پس از سکته مغزی یکی از بزرگترین چالش هایی است که فرد در این دوران با آن رو به رو می شود، مراجعه به مراکز فیزیوتراپی سراسر کشور به او کمک می کند، در حد امکان استقلال خود در راه رفتن را بدست بیاورد.

مراقبت های بعد از سکته مغزی

مراقبت های بعد از سکته مغزی در چهار بخش انجام می شوند:

  • بازیابی مهارت های گفتاری: اگر سکته مغزی منجر به ایجاد اختلال در تکلم شود گفتاردرمان می تواند به فرد کمک کند تا به صورت واضح و منسجم صحبت کند.
  • بازیابی مهارت های شناختی: پس از سکته مغزی تغییراتی در مهارت های تفکر و استدلال فرد به وجود می آید که یک کاردرمانگر می تواند در بازیابی این توانایی ها به فرد کمک کند.
  • بازیابی مهارت های حسی: ممکن است بعد از سکته مغزی فرد در درک ورودی های حسی مانند سرما، گرما و … مشکل داشته باشد. درمانگر ها در سازگار شدن بدن فرد با این تغییرات به او کمک می کنند.
  • بازیابی مهارت های حرکتی: در این مورد فیزیوتراپیست به وسیله ی تمرینات کششی، تجهیزات فیزیوتراپی و … در بهبود و تقویت عضلات به فرد کمک می کند.

در صورتی که به دلیل شرایط خاص بیمار، نداشتن وقت کافی و … امکان مراجعه حضوری به مراکز درمانی را ندارید، می توانید از خدمات توانبخشی در منزل توسط متخصصین به بهترین شکل استفاده کنید:
مراکز فیزیوتراپی در منزل
مراکز کاردرمانی در منزل

رژیم غذایی برای بیماران سکته مغزی

تغذیه مناسب برای بیماران سکته مغزی به دلیل بالا بردن سلامت عمومی بدن و جلوگیری از سکته مغزی مجدد بسیار حائز اهمیت است. این افراد بهتر است در رژیم خود به نکات زیر توجه کنند:

  • مصرف نمک و چربی را تا حد امکان کاهش دهند.
  • به جای گوشت قرمز، بیشتر ماهی و گوشت بدون چربی استفاده کنند.
  • غذاهایی بخورند که مقادیر کمتری قند اضافه دارند.
  • لوبیا، سبزیجات و آجیل بیشتری بخورند.
  • و…

پاسخ به سوالات شایع درباره سکته مغزی

سکته مغزی چگونه اتفاق می افتد؟

وقتی خون رسانی به بخشی از مغز شماقطع و یا کاهش یابد، اکسیژن و مواد مغذی به بافت مغز نمی رسند. در نتیجه سلول های مغر در عرض چند دقیقه شروع به مردن می کنند.

علائم هشدار دهنده سکته مغزی کدامند؟

شروع ناگهانی ضعف یا بی حسی در یک طرف بدن
مشکل در صحبت کردن
مشکل دید ناگهانی در یک یا هر دو چشم
سردرد ناگهانی و شدید
مشکل در راه رفتن یا از دست دادن تعادل
شروع ناگهانی سرگیجه

چگونه از سکته مغزی جلوگیری کنیم؟

از مصرف الکل و سیگار خودداری کنید
فشار خون خود را کنترل کنید
ورزش کنید
غذاهای مفید بخورید
و …

سریعترین راه برای بررسی سکته مغزی چیست؟

از فرد بخواهید لبخند بزند
از فرد بخواهید هررو دست خود را بالا بیاورد
از فرد بخواهید یک جمله ساده را بیان کند

در این نوشته هر انچه درباره cva باید بدانیم را به زبان ساده بیان کردیم. اگر شما عزیزان در رابطه با این مقاله نظر، ایده و سوالی دارید در بخش کامنت ها با ما در میان بگذارید.

برخی از منابع :

HEALTHLINE
STROKE
STROKE PDF

کم شنوایی در صورت عدم درمان می تواند عوارضاتی را بهمراه داشته باشید. یکی از حس های مهم ما برای شناخت جهان پیرامون ما ، حس شنوایی است. در صورتیکه ما از این حس محروم باشیم یا به اندازه کافی نتوانیم از آن بهره ببریم قاعدتا بخشی از شناخت محیط پیرامون برای ما ممکن نیست. در این نوشته به تفکیک می خواهیم در خصوص تاثیر کم شنوایی بر گفتار ، بر یادگیری و بر کودکان بنویسم. با ما همراه باشید.

تاثیر کم شنوایی بر گفتار

ما حرف زدن را از طریق شنیدن صحبت دیگران یاد می گیریم. کم شنوایی حتی اگر متوسط هم باشد می تواند مانع شنیدن بسیاری از صحبت های دیگران شود. مثلا یک کودک با افت شنوایی متوسط ممکن است نتواند ۴۰ درصد صحبت دیگران را بشنود. در این حالت این کمبود ورودی های شنیداری منجر به تاخیر در کلام و یا مشکلات تلفظی بشود. در ادامه تاثیر کم شنوایی بر گفتار را بصورت تیتر وار نوشتیم:

  • تاخیر در شروع صحبت کردن
  • تاخیر در جمله بندی
  • مشکلات تلفظی

تاثیرات فوق در زمانی رخ می دهد که کودک سمعک یا دستگاه کاشت حلزون را دریافت نکرده باشد. اگر مشکل شنیداری کودک در زمان مناسب تشخیص داده شود و گفتاردرمانی به موقع دریافت کرده باشد قاعدتا نباید نگران بروز چنین مشکلاتی باشید.

تاثیر کم شنوایی بر یادگیری

بسیاری از مهارتها رو ما از طریق کلام به فرزندمان آموزش می دهیم. طبیعتا وقتی کودک در درک صحبت دیگران مشکل داشته باشد در صورت عدم درمان مناسب ، مشکلات یادگیری را نیز نشان می دهد. برخی از مهمترین تاثیرات کم شنوایی بر یادگیری عبارتند از :

  • مشکل در یادگیری کلام دیگران
  • مشکل در مهارتهای خواندن و نوشتن
  • مشکل در درک کنایه و ضرب المثل ها

یکی از دلایل غربالگری شنوایی نوزدان در زمان تولد ، اهمیت تشخیص به موقع کم شنوایی است. با تشخیص به موقع کودک هیچ گونه از این عوارض را نخواهد داشت. اگر به هردلیلی نسبت به مهارتهای شنیداری فرزندتان شک دارید بدون نگرانی ببرای ارزیابی به متخصص شنوایی سنجی مراجعه کنید. برای مشاهده لیست این مراکز در کشور بر روی لینک زیر کلیک کنید.

مراکز شنوایی سنجی کودکان کشور

عوامل موثر کم شنوایی بر کودکان

تاثیرات کم شنوایی نخست به شدت ، موقعیت و زمان شروع آن بستگی دارد. قاعدتا هرچه میزان کم شنوایی بیشتر باشید عوارض ان بیشتر خواهد بود. در پایین لیستی از عوامل موثر در شدت عوارض را ذکر کرده ایم:

  • شدت کم شنوایی : هر چه شدت بیشتر باشد تاثیر کم شنوایی بر کودکان بیشتر خواهد بود.
  • تعداد گوش : اگر هر دو گوش کودک کم شنوا باشد شدت عوارض بیشتر خواهد بود.
  • زمان تشخیص : هر چه تشخیص سریع تر باشد درمان بهتری خواهیم داشت
  • نوع وسیله کمک شنیداری : تشخیص نوع وسلیه بر عهده شنوایی شناس است و بسیار مهم است که وسیله بتواند کم شنوایی را پوشش بدهد.
  • زمان شروع مداخله : هر چه سریعتر برنامه گفتاردرمانی برای کودک شروع شود بهتر است.

بیشترین تاثیر کم شنوایی

بیشترین تاثیر کم شنوای،فقدان قابلیت شنیدن همه یا برخی از اصوات گفتاری مهم است.کم شنوایان بزرگتر ، مشخصا از توانایی در فهم گفتار شکایت می کنند.مکالمه به اندازه کافی برای این افراد بلد هست ولی آن ها نمی توانند واژگان را بفهمندچرا که بخشی از سر نخهای شنیداری حاوی اطلاعات رااز دست داده اند.

نوشته پیشنهادی : همه چیز درباره کم شنوایی

در قسمت اول مقاله نحوه جمله بندی والدین با کودک چگونه باید باشد گفتیم اگر والدین در هنگام ارتباط با کودک از جملات کوتاه و ساده استفاده کنند درک کلامی فرزندشان با سرعت بیشتری بهبود می یابد. در خصوص اینکه این جملات باید همراه با قواعد گرامری باشند یا خیر دو رویکرد معرفی کردیم و گفتیم تحقیقات اخیر نشان داده اند که بهتر است از جملات با قاعده استفاده کنیم. نتایج این تحقیقات را در ادامه به صورت تیتر وار در این نوشته آورده ایم و در پایان، راهکارها و تکنیک های جمله بندی والدین را ذکر کرده ایم. برای رشد کلامی فرزندتان تا انتهای این مقاله با همراه باشید.

نتایج تحقیقات اخیر در بررسی ساده سازی کلام

در ادامه نتایج چند تحقیق مهم را آورده ایم که به درک بهتر ساده سازی کلام کمک می کند.

  • درک جملات کوتاه ولی قاعده مند ( دارای قواعد گرامری ) سخت تر از جملات کوتاه و بدون قاعده نبود. در واقع نتایج این تحقیقات حتی نشان داد در مواردی استفاده از نشانه های صرفی و نحوی به درک بهتر هم کمک می کرد. این نشانه ها به عنوان سرنخ هایی برای کودک عمل می کرد که می توانست بفهمد کلمه جدید از نوع فعل، اسم یا صفت است. مثلا کودک می دانست بعد از کلمه “یک” همیشه اسم می آید. ” یه توپ ” ، “یه مداد” و..
  • کودک جملات کوتاه و قاعده مند را به همان آسانی جملات بی قاعده تکرار می کند. برای نمونه کودک عبارت ” آب می خورم ” را به همان راحتی ” آب خورد ” تکرار می کرد.
  • استفاده از جملات بدون قاعده در کلام والدین می تواند بعدها به عنوان مانعی برای یادگیری مراحل پیشرفته زبانی در کودکان اتیسم شود. این نتایج بعد از تحقیقی که بر روی کودکان دارای اتیسم انجام شد بدست امد. این تحقیق نشان داد والدینی که در سه سالگی از جملات بی قاعده استفاده می کردند، یکسال بعد فرزندشان تنوع واژگانی کمتری داشت.

آموزش نحوه جمله بندی والدین در هنگام صحبت با کودک

در ادامه ۵ تکنیک بسیار کاربردی را به شما آموزش می دهیم. رعایت این تکنیک ها به شما کمک می کند کلامتان به فرزندتان به بهترین و موثرترین شکل بیان شود. این ۵ تکنیک عبارتند از :

۱- هر بار مختصر حرف بزنید.

سعی کنید هربار که نوبت صحبت کردن شما است، از گفتن جملات و توضیحات اضافه پرهیز کنید. به صورت مختصر ، جملات و بخش مهم مطلب را به فرزندتان بگویید.

مثلا بجای اینکه بگویید ” تو باید کفشهات رو بپوشی چونکه وقت رفتن به مدرسه و آوردن اوا از اونجاست “
بهتر است بگویید ” بیا کفشهامون رو بپوشیم ” یا ” برو کفشهات رو بپوش “

با این کار، کودک می تواند راحتتر صحبت شما را درک کند و کلمات شما را راحتتر بکار ببرد. دقت داشته باشید این کار به معنای کم حرفی نیست. همانطور که قبلا در مقالات گفتاردرمانی گفتیم شما باید زمان صحبت با فرزندتان را افزایش بدهید. مثلا در روز سعی کنید حداقل دو ساعت باهم حرف بزنید. اما هر بار که نوبت شما است مختصر صحبت کنید و جملات بی ربط و غیر مهم را نگویید. با این کار کودک توجه بیشتری به شما می کند و در مجموع زمان بیشتری را با شما صحبت می کند.

۲- کلمات مهم را مشخص و برجسته کنید.

قاعدتا در جمله یا عبارتی که می خواهید بگویید، برخی از کلمات از نظر معنایی اهمیت بیشتری دارند. سعی کنید این کلمات را به نسبت سایر کلمات برجسته تر بگویید. برای این کار کلمه مهم تر را کمی بلندتر ، آهنگین تر و با تاکید بیشتر بیان کنید.

مثلا اگر هوا سرد است و می خواهید لباس گرم بپوشید و به بیرون بروید می توانید بگویید ” هوا بیرون خیلی سرده ” . تنها کافی است در این جمله کلمه ” سرد” را کمی با تاکید بیشتر و برجسته تر بیان کنید.

۳- با سرعت کمتری صحبت کنید.

هر چقدر سرعت بیان کلمات در شما بالاتر باشد درک و پردازش کلام شما برای کودک سخت تر خواهد شد. به همین دلیل توصیه می شود در هنگام صحبت با فرزندتان ، تعداد مکث های خود را بیشتر کنید تا سرعت کلام شما کمتر شود.

برای اینکه سرعت گفتاری تان کمتر شود نیازی نیست که کشیده ، شل و غیر طبیعی حرف بزنید. در هنگام حرف زدن بسیار مهم است که ریتم کلامتان طبیعی باشد. همینکه کمی اهسته تر همراه با مکث صحبت کنید کفایت می کند.

سرعت پایین هنگام حرف زدن

۴-انچه می گویید را نشان بدهید.

اگر در خصوص صندلی جدیدتان دارید صحبت می کنید سعی کنید آن صندلی را به کودک نشان بدهید. برای ساده سازی آنچه می گویید هر چه عینی تر صحبت کنید برای کودک بهتر خواهد بود. می توانید کلمات مهم را به اشکال زیر نشان دهید :

  • نشان دادن شی مورد بحث
  • اشاره کردن
  • استفاده از ژست و یا علائم چهره
  • استفاده از تصویر

برای نمونه اگر در مورد آچار صحبت می کنید می توانید آچار را در دستتان بگیرید و به او نشان بدهید و یا ژست استفاده از آچار را برای کودک اجرا کنید.

۵- جملات پذیرفته شده بگویید.

همیشه یادتان باشد که جمله یا عبارتی که می خواهید بگویید می بایست در مکالمات ما پذیرفته شده باشد. نباید ساده سازی و کوتاه حرف زدن تا جایی برود که پاسخی غیر طبیعی به کودک بدهیم. در نتیجه جمله ای که می گوییم باید به شکلی باشد که بتوانیم با یک فرد بزرگسال هم آن را بکار ببریم.

برای نمونه اگر یک بزرگسال از ما بپرسد خودکارتان را کجا گذاشتید ؟ پذیرفته شده است که بگویید ” توی کیفِ “. این پاسخ هم کوتاه است ، هم قاعده مند و هم مهم تر پذیرفته شده است.
قطعا ما چنین پاسخ هایی را نمی دهیم: “توش” یا نمی گوییم ” اگه گفتی کجا؟ ” ، ” می خوای بازش کنی؟” . تعجب نکنید برخی از والدین در پاسخ به فرزندشان از چنین عبارتهای پذیرفته نشده استفاده می کنند.

[ نوشته پیشنهادی : مجموعه مقالات وب سایت HANEN ]

همچنین هیچگاه فراموش نکنید که کلید یادگیری کلمات و جملات ، تکرار است. کودکان برای اینکه معنای یک کلمه یا جمله جدید را یاد بگیرند نیاز دارند انها را بارها و بارها در موقعیت های طبیعی بشنوند.

چکیده :

ما در این نوشته به زبان ساده گفتیم که ساده سازی کلام توسط والدین برای رشد کلامی کودک اهمیت زیادی دارد. این ساده سازی شامل استفاده از جملات کوتاه ، قاعده مند و پذیرفته شده است. همچنین ۵ تکنیک برای این منظور به شما اموزش دادیم. نوشته ای که شما خواندید برداشت آزادی از مقاله زیر در وب سایت HANEN بود. امیدوارم این مقاله برای شما مفید بوده باشد. اگر اینطور بوده است خوشحال می شویم در بخش کامنت ها در پایین همین نوشته ایده، نظر، سوال خود را مطرح کنید.

How to Talk to Children Who Are Learning to Talk

حتما توی مقالات گذشته سایت توانبخشی هوش کالا، خواندید که نحوه صحبت والدین با کودک برای یادگیری حرف زدن بسیار مهم است. بخصوص اگر آن فرزند، به نسبت هم سن سالانش تاخیر کلامی داشته باشد. در این مقالات خواندید که سعی کنید برای درک بهتر کودک ، کلامتان را ساده سازی کنید. موضوع این سلسله مقالات در خصوص همین مبحث مهم یعنی ساده سازی است. در این نوشته ها ما یاد خواهیم گرفت دقیقا منظور از ساده سازی چیست؟ و چطور رعایت این نکات باعث یادگیری سریع تر کودک می شود.

منظور از ساده سازی کلام ، استفاده از جملات کوتاه و کلمات آسان است. مثلا بجای اینکه بگوییم : دوست داری این کلوچه هایی که دیروز از مغازه خریدم را بخوری” بهتر است بگوییم ” کلوچه دوست داری بخوری؟” اگر بدین شکل بگوییم کودک کلام ما را راحت تر پردازش و درک می کند. در نتیجه احتمال بخاطرسپاری و بیان دوباره کلمات بسیار بالاتر می رود.

در خصوص ساده سازی و نحوه جمله بندی هنگام حرف زدن با کودک ، می توانیم به دو شکل عمل کنیم :

  1. جملات خود را بصورت کوتاه و بدون الزام به رعایت قواعد گرامری بیان کنیم.
  2. جملات خود را بصورت کوتاه و همراه با قواعد گرامری بیان کنیم.

همانطور که می بینید در این خصوص دو دیدگاه وجود دارد. در ادامه ما عمدا این دو را مقایسه می کنیم تا در خلال بررسی و مقایسه این دو دیدگاه بتوانیم نکات مهم ساده سازی کلام را به شما آموزش بدهیم. لطفا تا انتهای این نوشته با ما همراه باشید قطعا پس از خواندن این مطلب ، اطلاعات کاربردی زیادی در این خصوص کسب خواهید کرد که به حرف زدن فرزندتان کمک خواهد کرد.

مقایسه دو دیدگاه در خصوص نحوه صحبت کردن و ساده سازی کلام

برای مدت ها محققان درخصوص این دو دیدگاه با هم مناظره داشته اند. عده ای معتقد بودند، به هر نحوی باید جملاتی که به کودک می گوییم کوتاه باشد. و برای کوتاه تر کردن کلام می توانیم از گرامر صرف نظر کنیم و بسیاری از واژگان صرفی را نگوییم. گروه دوم اگرچه باور به کوتاه سازی جملات داشتند اما برای این ساده سازی خط قرمزی تعیین کردند و آن رعایت قواعد گرامری بود. در ادامه نگاه نزدیکتری به این دو دیدگاه خواهیم داشت:

۱- جملات والدین می بایست کوتاه و تلگرافی و فقط شامل شکل ساده کلمات باشد.

از نظر طرفداران این دسته، اگر ما کلمات یا بخش های از کلمات که بیانگر قواعد گرامری هستند را حذف کنیم. کودک راحت تر متوجه کلام ما می شود. در نهایت این، به رشد حرف زدن او کمک بزرگی خواهد کرد. طبق این دیدگاه والدین هنگام حرف زدن با فرزندشان:

  • نیاز به گفتن شناسه های فعل ندارند. مثلا بجای اینکه بگویند “رفتم” بهتر است بگوییم “رفت”.
  • نیازی به گفتن حروف ربط و اضافه ندارند.
  • نیازی به رعایت زمان افعال ندارند ” بجای “می خوریم” می توانند بگویند “خورد
  • نمونه از این کلام والدین می تواند بدین شکل باشد : “مامان بیرون” ، ” توپ میز” ، “در باز

۲-جملات والدین می بایست کوتاه و قاعده مند باشد.

طرفداران این دسته معتقد به کوتاه بودن جملات هستند ولی از والدین می خواهند که نباید در هنگام حرف زدن قواعد صرف و نحو را حذف و یا نادیده بگیرند. در واقع به والدین توصیه می کنند که هنگام حرف زدن با فرزندتان از جملات کوتاه ولی قاعده مند استفاده کنند و موارد زیر را در نظر بگیرند :

  • شناسه های فعل را به شکل صحیح بیان کنند.
  • در صورت نیاز حرف ربط و اضافه را حذف نکنند.
  • در حین حرف زدن شناسه ها و کلمات مربوط به زمان افعال را بگویند.
  • نمونه از کلام والدین می تواند بدین شکل باشد: ” مامان بیرون رفت” ، “توپ زیر میزه” ، ” در باز شد
جملات کوتاه و قاعده مند هنگام حرف زدن با کودک بکار ببرید

طرفداران این دسته ، آموزش قواعد صرف و نحو را مهم و ضروری می دانند. بهمین دلیل توصیه می کنند که کودک برای یادگیری این قواعد لازم است از همان آغاز جملات را به شکل قاعده مند بشنود تا بعدا این قواعد در زمان لازم بیان کند.

[ نوشته پیشنهادی : مجموعه مقالات وب سایت hanen ]

از جملات تلگرافی بدون قاعده استفاده کنیم یا جملات قاعده مند ؟

اخیرا تحقیقاتی برای بررسی میزان تاثیر این دو رویکرد انجام شد که مقایسه این دو را برای ما آسان تر کرد. نتایج این تحقیقات نشان داد که درک جملات کوتاه و با قاعده نه تنها سخت از جملات بی قاعده نیست بلکه در مواردی حتی مزایایی هم داشت. در نتیجه والدین با فرزندشان بصورت جملات کوتاه اما قاعده مند حرف بزنند فرزندشان درک سریعتری از آنچه گفتند خواهد داشت.

همراهان عزیز می توانید ادامه این نوشته را با کلیک بر روی لینک زیر مشاهده کنید. در ادامه این نوشته ما نتایج این تحقیقات را خواهیم به شکل کامل تری خواهیم گفت و به شما می گوییم برای اینکه بتوانید بصورت کوتاه و قاعده مند صحبت کنید دقیقا باید چه اقدامی انجام دهید.

نحوه صحبت و شکل جمله بندی با کودک دارای تاخیر کلامی ( ۲)

کودک بسیاری از مهارتهایش را در بازی کردن یاد می گیرد. بازی انقدر برای کودک مهم است که محققان شغل کودک را ” بازی ” می دانند. به خصوص اگر بازی های کودک وانمودی ( به انگلیسی Pretend Play ) باشد. در بازی های وانمودی کودک وانمود می کند که خودش یک معلم یا دکتر یا شخص دیگر است. همچنین در این بازی ها کودکان می تواند تخیل کند که چوبی که در دست دارد یک شمشیر یا تفنگ است. در بازیهای وانمودی کودک می تواند وانمود کنند که در حال انجام یک عمل مانند آمپول زدن ، یا رانندگی با بالشت است. در این مثالها می بینید که از طریق این بازیها می تواند کارهایی را انجام بدهد که در حالت طبیعی امکان تجربه آنها را ندارد.

چرا انجام بازیهای وانمودی برای کودک مهم است ؟

همانطور که گفته شد کودک از طریق این بازیهای وانمودی می توانید تجاربی که بدست بیاورد که در حالت عادی امکان انجام آنها را نداشته است. مثلا شما هیچگاه نمی توانید به یک کودک تجربه پزشک بودن را – مگر در بازیهای وانمودی – بدهید. کودک با بر عهده گرفتن نقش دکتر در این نوع بازیها می توانید تجارب جدیدی را بدست بیاورید که این تجارب منجر به رشد واژگان ، مهارتهای زبانی و مهارتهای تفکر او می شود.

اگر کودک به همراه یک یا چند نفر دیگر از دوستان خود، بازی های وانمودی را انجام دهند. به مرور این بازیها – بازی های وانمودی اجتماعی- نتایج زیر را نیز به همراه خواهد داشت :

  • بهبود مهارتهای زبانی پیشرفته مورد نیاز برای مدرسه : کودکان در طول انجام بازیهای وانمودی اجتماعی یاد می گیرند که باهم برای اجرا بهتر بازی بحث کنند و روند بازی را طرح ریزی کنند. مثلا در بازی بیمارستان : چه کسی دکتر باشد چه کسی بیمار ، بیمار چه بگوید و دکتر چه کار کند. این مهارت – طراحی نقشه و برنامه – یکی از مهارتهای مهم و مورد نیاز کودک است که به او کمک می کند آینده را پیش بینی کند و یا درباره یک موقعیت خاص بحث و گفتگو کند و شرایط آن موقعیت را تحلیل کند. همه این مهارتها می تواند منجر به رشد مهارتهای پیچیده زبانی کودک شود که برای موفقیت در مدرسه ضروری هستند.
  • بهبود مهارتهای اجتماعی و دوست یابی : مهارتهای اجتماعی ( به انگلیسی social skill ) یکی از مهارتهای ضروری برای کودکان است که متاسفانه بسیاری از کودکان دارای تاخیر کلامی دارای مشکلاتی در این مهارتها هستند. نمونه از این مهارتها عبارتند از : رعایت نوبت هنگام صحبت ، تماس چشمی هنگام گفتگو ، داشتن مکالمه طولانی با دیگران ، صحبت کردن درباره موضوع و بی ربط صحبت نکردن…
    بهترین مکان برای یادگیری مهارتهای اجتماعی ، بازیهای وانمودی اجتماعی است. کودک در حین این بازیها و در تعامل با هم بازی های خود ، این نکات را یاد می گیرد.

[ نوشته پیشنهادی : مجموعه مقالات موسسه hanen ]

چه زمانی کودک می تواند بازیهای وانمودی را انجام بدهد ؟

کودکان معمولا در دو سالگی بازیهای وانمودی را به تنهایی انجام می دهند. با این حال این بازیهای بسیار خام و در سطوح ابتدایی است. در این سن کودک غالبا شروع به وانمود سازی اشیا می کند. مثلا با اسباب بازی گوشی همانند یک تلفن واقعی برخورد می کند. با دیگر صحبت می کند ، با دکمه های بازی می کند و حتی ان را در شارژ قرار می دهد. در سطوح ابتدایی وسایل و اسباب بازی ها می بایست شباهت زیادی با شس واقعی داشته باشند.

به مرور در سنین سه تا پنج سالگی هم کودک یاد می گیرد که نقش ها و بازیهای پیچیده تری را انجام بدهد و هم یاد می گیرد که این بازیهای را به همراه دیگر دوستانش انجام بدهد. همانطور که گفته شد در سطوح بالاتر این بازیها کودک یاد می گیرد به همراه دیگر دوستانش در خصوص روند بازی بحث و نقشه طراحی کنند.

مهارت بازی نمادی یک شبه بدست نمی آید و به مرور از دو سالگی با انجام مکرر این بازی ها ، کودک شروع به رشد در این مهارتها می کند. هر چند نمی توان برای تمامی کودکان یک مسیر مشخص در نظر گرفت با این حال غالب کودکان در سنین سه سالگی توانایی انجام این بازیها با دیگر دوستان خود دارند و در پنج سالگی در این بازیها مهارت بالایی دارند.

دو راهکار برای مشارکت بیشتر کودک در بازی های وانمودی

هرچقدر کودک بازیهای وانمودی اجتماعی ( به انگلیسی social pretend play ) بیشتری انجام بدهد. نقش های بیشتری را در این بازیها بر عهده می گیرد و یاد می گیرد که چطور با استفاده از کلام در این نقش ها موفق شود مثلا یاد می گیرد چطور در خصوص روند بازی مغازه میوه فروش با دوستانش برنامه ریزی کنند که چه کسی مشتری ، مغازه دار یا صندوق دار باشد و روند بازی چه باشد.

اهمیت این بازی در کودکان دارای تاخیر کلامی از ان جهت است که کودک یاد می گیرد که با استفاده از کلام در هر کدام از این نقش ها چه بگوید. مثلا ممکن است فرزند شما در بازی مغازه میوه فروش زمانیکه در نقش مشتری است یاد بگیرد برای تخفیف خواستن از چه جمله ای استفاده کند. در این مثال کودک یاد می گیرد که بگوید ” اگر دو کیلو سیب بگیرم قیمت کمتری حساب می کنید ؟ “.

اما ما بعنوان والدین برای ترغیب کودک به انجام بازیهای وانمودی و همچنین موفقیت و پیشرفت در این بازیها چه کار می توانیم بکنیم. در ادامه دو راهکار بسیار عالی را ذکر کرده ایم :

۱-اسباب بازی ها و یا وسایلی که انتخاب می کنید مناسب سطح کودک باشد.

  • اسباب بازیهای مناسب سطح آغازین : بازیهای آغازین کودک بسیار ساده و ابتدایی هستند. در این سطح سعی کنید برای کودک اسباب بازیهایی که بسیار مشابه اشیا واقعی هستند را تهیه کنید. این اسباب بازیها می توانند شامل : ست اسباب بازیهای آشپزخانه ، ست دکتر ، ست تعمیرکار و.. باشد. توصیه می کنیم این ست را با هم خریداری کنید و هر بار فقط یک ست را خریداری کنید.
  • اسباب بازیهای مناسب سطوح پیشرفته : در سوطح پیشرفته بازیهای نمادی ، کودک چون قدرت تخیل قوی تری دارد می توانند اشیایی را که هم چندان شبیه به شی واقعی نیستند را نیز بعنوان آن شی در نظر بگیرد و در بازیهایش طوری وانمود کند که گویی با ان شی کار می کند. بنابراین در این سطح می توانید وسایلی را تهیه کنید که کودک خودش انها را تغییر دهد و کمی شبیه به شی واقعی کند. این وسایل می تواند جعبه کارتن های با اندازه های مختلف ، مقواهای با رنگ های مختلف ، دستمال کاغذی یا مکعب های خانه سازی باشد.
    با انتخاب این نوع اسباب بازیها کودک می تواند بی نهایت بازی های وانمودی انجام دهد. بازیهایی که حتی وجود خارجی ندارند یا کودک انها را تجربه نکرده است. مثل بازیهای : رفتن به فضا ، جنگ با غول ها ، دزد دریایی یا پادشاه شدن

[ نوشته پیشنهادی : اسباب بازیهای مناسب برای رشد گفتار و زبان ]

برخی از وسایل قابل تغییر و شکل دادن هستند و کودک می تواند انها را به شبیه به شی دلخواه خود در آورد. این وسایل اگرچه ممکن است شباهت کمتری به شی واقعی داشته باشند اما برای سطوح پیشرفته بازیهای نمادی مناسب هستند و محدودیتی برای تخیل بی نهایت کودک ایجاد نمی کنند.

وسایل و اسباب بازیهای مناسب برای بازیهای وانمودی

۲-خودتان به بازی کودک ملحق شوید

از نظر محققان بهترین روش برای تشویق کودک به بازیهای وانمودی ، وارد شدن والدین به بازی است که کودک در حال انجام ان است. بسیار مهم است که والدین به عنوان هم بازی و نه معلم یا مادر وارد بازی شوند در ادامه نکاتی که در حین بازی با کودک می بایست رعایت کنید را آورده ایم :

  • دنباله روی کودک باشید: حتما این توصیه را در سایت هوش کالا زیاد شنیده اید. اینکه اجازه بدهید رهبر و تصمیم گیرنده بازی ، فرزندتان باشد هم منجر به افزایش انگیزه کودک برای ادامه بازی می شود و هم منجر به رشد خلاقیت او خواهد شد. بسیاری از والدین گله می کنند که فرزندشان به او گوش نمی دهد و نمی توانند بازی کنند. جواب ما به این والدین این است که شما به فرزندتان گوش بدهید. به او اعتماد کنید و رهبری بازی را به او بدهید.
    ببینید کودک در حال انجام چه بازی است ، همان بازی را کنید و زمانیکه ملحق می شوید موضوع بازی را تغییر ندهید. سعی کنید قبل از انکه چیزی بگویید و یا کاری انجام بدهید خوب به کودک و کاری که انجام می دهد یا چیزی که توجه می کند دقت کنید و سپس متناسب با آن ، چیزی بگویید یا کاری انجام دهید.
  • همانند یک کودک بازی کنید : برای اینکار بسیار مهم است که در بازی شما یک نقش مرتبط با بازی داشته باشید. خوب به بازی نگاه کنید و براساس بازی یک نقش را انتخاب کنید. مثلا اگر فرزندتان، موضوع مدرسه را انتخاب کرده و خودش معلم است شما نقش یک دانش آموز را به معنای واقعی بازی کنید.
    اشتباهی که بسیاری از والدین در هنگام ملحق شدن به بازی انجام می دهند این است که هنوز از نقش والد خارج نشده اند و بعنوان مادر یا پدر صرفا به کودک پیشنهاد می دهند. بسیار مهم است که از نقش والد بیرون بیاید و همانند یک کودک ، یک نقش مرتبط با موضوع را بر عهده بگیرید. مثلا به جای اینکه بگویید : “باید به دانش اموزها درس بدی” بگویید ” آقای معلم چی می خوای درس بدی؟”
  • ایده های جدید به بازی اضافه کنید: در زمانهایی از بازی می توانید یک ایده جدید یا خلاقانه را به کودک پیشنهاد دهید. مثلا اگر در حال بازی رستوران هستید می توانید بعنوان مشتری از فرزندتان ” آشپز ” بخواهید که یک غذای جدید را برایتان بپزد یا بعنوان مشتری هنگامیکه می خواهید صورتحساب را پرداخت کنید از او بخواهید دستگاه کارتخوان را نشان بدهد.
    با اینکار هم به خلاقیت کودک کمک می کنید و هم زمان بازی را افزایش می دهید. که هر دوی اینها در نهایت منجر به رشد مهارتهای بازی نمادین در کودک می شود.
    در پایان نباید این ایده ها آنقدر در یک بازی زیاد شود که رهبری بازی را شما بر عهده بگیرد. همینطور نباید ایده های ما منجر به تغییر موضوع بازی شوند و همیشه باید ایده هایی مناسب با روند بازی پیشنهاد بدهیم.
  • کودک را تشویق به ایجاد تعامل کنید.ممکن است برای فرزند شما ورود به بازی ها وانمودی با دیگر دوستانش سخت باشد و نتواند بدون کمک شما وارد چنین بازی ها شود. یکی از مهم ترین دلیل شروع سخت می تواند عدم توانایی کودک در پیدا کردن نقش باشد. برای نمونه کودک دسته ای دوستانش را می بینید که در حال بازی وانمودی تعمیر وسایل خانه هستند. در این حالت کودک نمی داند به چه عنوان و نقشی وارد این بازی شود.
    در این حالت شما می توانید با پیدا کردن یک نقش مرتبط با موضوع بازی به او کمک کنید. بهتر است شما این نقش را در طی روند بازی به او پیشنهاد بدهید. مثلا به بچه ها بگویید که من شنیدم که اجاق گازتون خراب شده بود برای همین زنگ زدم به تعمیرگاه و علی رو بهم معرفی کردند.
    همینطور اگر گروهی از بچه ها در حال دکتر بازی هستند شما می توانید با گفتن ” من شنیدم دکتر علی ، جراح خیلی خوبیه ، شاید بهتر باشه ازش بخواییم که دست رضا رو خوب کنه” با گفتن این جملات در واقع هم به فرزندتان در پیدا کردن نقش کمک می کنید و هم خودتان بازی تعاملی کودک را جدی می گیرد و به نوعی به بازی آنها ملحق می شوید.

سخن پایانی

در نوشته گفتیم که بازی شغل کودکان است و از طریق بازی های وانمودی کودک می تواند مهارتهای زیادی از جمله مهارتهای گفتار و زبان را تمرین و یاد بگیرد. همینطور گفتیم که این بازی ها معمولا در سنین ۲ تا ۵ سالگی رشد و پرورش می یابند که والدین با فراهم کردن شرایطی می توانند به رشد بهتر این مهارتها کمک کنند.

دو راهکار مهم برای مشارکت بیشتر کودکان را در این نوشته بیان کرده ایم. با این حال اگر نگران بازی های وانمودی یا مهارتهای اجتماعی فرزندتان هستید می توانید با مراجعه به کلینیک های گفتاردرمانی اقدام به ارزیابی و درمان کامل تر این مهارتها کنید. همچنین شما می توانید در صورت نیاز از خدمات گفتاردرمانی آنلاین در هر کجا که هستید استفاده کنید.

ما در این نوشته سعی کردیم به اکثر سوالات شما در این زمینه پاسخ بدهیم با این حال اگر باز هم در این مورد سوال یا نظری دارید می توانید در پایین در بخش نظرات از ما بپرسید.

برخی از منابع :
hanen