کاردرمانی چیست

کاردرمانی ( به انگلیسی occupational therapy ) یکی از تخصص هایی است که به طور جامع نگر، افراد دارای نیاز های ویژه را مورد بررسی قرار میدهد و درصورت نیاز به توانبخشی و باز پروری آنها درجنبه های جسمی، ذهنی، روانی و اجتماعی میپردازد وهمراه و همگام باسایر تخصص ها در قالب تیم توانبخشی برنامه های خودرا ارائه میدهد.

طبق تعریف انجمن کاردرمانی آمریکا ” کاردرمانی استفاده از فعالیت های هدفمند به منظور ایجاد حداکثر استقلال، جلوگیری ازناتوانی، وحفظ سلامتی برای افرادی است که دراثر آسیب یا بیماری دچار محدودیت واختلال عملکردی، روانی، اجتماعی، رشدی یا اختلالات یادگیری، فقر و تفاوت های فرهنگی یا روند سالخوردگی شده اند.

مفهوم  کار (Occupation )  در واژه کاردرمانی چیزی فراتر از تمرین ، فعالیت .. است.

برای تعریف کاردرمانی ، نیاز است درباره اصطلاح occupational therapy یا کاردرمانی و همچنین عبارت Occupation  که معادل فارسی آن کار در نظر گرفته شده است ، توضیح دهیم.

Occupation  چیزی بیش از تمرین : Exercise  و چیزی بیش از فعالیت : Activity  و چیزی متفاوت از شغل : JOB  یا کار : Work  یا  دغدغه و دلمشغولی و فکر و ذکر : Career  یا حرفه:  Profession یا تولید و سازندگی : Productivity و … است.

Occupation مفهومی عمیق است که دربرگیرنده ی تمامی موارد اشاره شده ی بالا است اما هیچکدام از مفاهیم بالا به درستی آن را توضیح نمی دهند. هدف از Occupation ، همانند شغل و کار و حرفه  ،  فقط امرار معاش و کسب درآمد نیست . Occupation  زنده است و نفس می کشد و در بستر زمان و مکان و فرهنگ و جامعه و اعتقادات و … قرار دارد.  ویرایش و پالایش و تغییر می کند، رشد می کند و باعث رشد می شود ، متنوع است و معنادار و برای فردی که آن را انجام می دهد حاوی ارزش و محتوای معنایی است .  پس با تمرین و فعالیت نیز متفاوت است .

Occupation  ،  هم وسیله ی درمان است و هم هدف درمان. و  یکی از مواردی که رشته ی کاردرمانی را از سایر رشته های پزشکی و توانبخشی و فنی و … متمایز می کند همین مساله است. نگاه کل گرا و کل نگر Holistic   ای بر مفهوم Occupation   سایه افکنده است که  با این که در برخی موارد ابهام آور و پیچیده است ، اما در اکثر مواقع راهگشا و توانمند کننده است .

به طور مثال وقتی ما می گوییم هنردرمانی Art therapy  ، یا وقتی می گوییم فیزیوتراپی ،  منظورمان این است که با استفاده از ابزاری به نام هنر ، و یا ابزاری به نام مدالیته های متنوع فیزیکی به درمان بپردازیم .  در حقیقت در این عبارات وسیله ی درمان هنر ، یا مدالیته فیزیکی است .

در حالی که در عبارت کاردرمانی ،  ما با استفاده از Occupation   به درمان می پردازیم ( Occupation  به عنوان وسیله ی درمان ) ، تا فرد توانمند شده و Occupation  هایش را بازیابی و به دست آورد و در آنها توانمند شود ( Occupation  به عنوان هدف درمان ! )

 

بنابراین در کاردرمانی Occupation  هم هدف و هم وسیله ی درمان است.  

 

هر متخصص کاردرمانی با واکنش های متفاوتی از جانب بیمار نسبت به فعالیت مواجه است. این مطلب به این معنی است که کاردرمانگر با فعالیت های روزمره زندگی مانند لباس پوشیدن وغذا خوردن و حمام کردن و آراستن ظاهری و مهارتهای لازم برای انجام کار و انتخاب شغل و همچنین افزایش عملکرد از طریق استفاده از فعالیت های خاص در ارتباط است. گاهی ضروری است که مهارت های جدید به مددجو آموزش داده شود وگاهی نیز درمانگر باید مهارت هایی که مددجو از دست داده است را

نوشته مرتبط :  درباره شنوایی

دوباره احیا نماید. در کاردرمانی به کمک فعالیت هدفمند به عنوان ابزار درمانی , مددجو می آموزد علی رغم محدودیت های موجود, هنوز توانایی انجام برخی کارها را دارد, چیزی درست کند و همچنین احساس سلامتی و موفقیت را درخود حفظ نماید.

رشته کاردرمانی خدمات خودرا به افراد مبتلا به کم توانی های  جسمی, بیماران ارتوپدیک, افراد مبتلا به اختلالات یادگیری, افراد کم توان ذهنی , مبتلایان به اختلالات رفتاری و روانی, نابینایان وبیماران نورولوژیک در دامنه وسیع سنی ازنوزادی تا سالمندی, ارائه می دهد.

هدف کاردرمانی رساندن فرد به حداکثر توانایی خود جهت مستقل شدن در انجام فعالیت های روزمره زندگی به تنهایی , به کمک وسایل کمکی ویا کمک های محدود ازجانب سایرین است.

فردی که توانایی انجام این مهارت ها را ندارد,فردی وابسته محسوب می شود که باید از دیگران کمک بگیرد. به کمک کاردرمانی, فرد می تواند مستقل تر عمل کند وبه این نتیجه برسد که برای انجام برخی فعالیت ها , نیازمند کمک نیست. برای بسیاری از افراد ,کاردرمانی و اقدامات این حرفه مشخص کننده مرز بین توانایی زندگی مستقل و عدم توانایی یک چنین زندگی ونیاز به کمک است.

 

 

کاردرمانگران در چه حیطه هایی کار می کنند؟

كاردرمانگران بر اساس دانش مبتني بر روان شناسي نوين و همچنين علوم پزشكي و تجزيه و تحليل فعاليت هاي هدفمند به كاركردهاي باليني در كليه حيطه هاي توانبخشي به فعاليت و اقدامات باليني مي پردازند.

اين حيطه ها عبارتند از :

  1.  بيماريهاي نورولو‍‍ژيك نظير سكته مغزي ، ضربه ی مغزي ، موليتپل اسكلروزيس، پاركينسون ، A.L.S ، بيماران ضايعات نخاعي ، فلج مغزي كودكان و …
  2. بيماريهاي ارتوپديك نظير شكستگي ها ، پارگي تاندون عضلات و رباطهاي مفصلي ، R.s.D و سوختگي هاو …
  3. بيماريهاي رواني نظير اسكيزوفرني ، افراد نوروتيك ، اختلال شخصيت ، فوبيا ، P.T.S.D
  4.  بيماريها و اختلالات ذهني نظير كودكان بيش فعال و كم توجه ، اوتيسم ، اختلالات نافذ رشد P.D.D ، عقب ماندگي ذهني ، سندرم داونDown ، اختلالات يادگيري كودكان
  5. بيماري هاي مرتبط با حوزه ی سالمندي نظير آلزايمر و دمانس
  6.  اختلالات رفتاري مرتبط با حوزه ی معتادين
  7.  زمينه ی مرتبط با رشد كودكان و توانمند سازي عصبي نوزادان نارس نظير Preterms و نوزادان در واحد مراقبت هاي ويژه ی NICU
  8.  زمينه هاي مرتبط با صنعت نظيرسلامت كاركنان و كارگران و كارمندان حين انجام كار ، بهينه سازي ابزار آلات

كاردرمانگران با تاٌكيد ويژه بر تسهيل عملكردهاي رواني_عاطفي بيمار و خانواده و افراد مرتبط با فرد  معلول و ايجاد انگيزه و توان جهت توجه بر كار آمدي فرد و ارائه و انجام فعاليت هاي هدفمند متناسب و مرتبط با حوزه ی اجتماعي،شغلي،زندگي روزمره ی فرد نقش مهمي در بالا بردن سطح كيفيت زندگي فرد داشته و موجبات بازگشت مجدد و يكپارچه شدن فرد و خانواده مبتلا به ضايعه با جامعه را فراهم مي آورند .

 

محدثه بیدی

حسین سراجی

برگرفته از مجله مداد رنگی

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *